Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa [historia i autorzy]

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (w skrócie ZZSK, synonimy: choroba Bechterewa, choroba Marie-Strümplla-Bechterewa, łac. spondylitis ankylopoetica, spondyloarthritis ankylopoetica, ang. ankylosing spondylitis) – przewlekła, postępująca choroba tkanki łącznej, o podłożu autoimmunologicznym, obejmująca drobne stawy międzykręgowe, więzadła międzykręgowe oraz stawy krzyżowo-biodrowe, prowadząca do ich stopniowego usztywniania.

Spis treści

Objawy i przebieg

Choroba występuje częściej u mężczyzn (2-3 razy) w wieku młodym i średnim. Choroba rozpoczyna się powoli i stopniowo postępuje.

Najczęstsze objawy stawowe to:

  • ból dolnego odcinka pleców lub w okolicy pośladków, zwykle symetryczny, nasilający się w godzinach nocnych, zmniejszający się po aktywności fizycznej i narastający w unieruchomieniu
  • stopniowo postępujące dolegliwości bólowe w innych odcinkach kręgosłupa, piersiowym i szyjnym
  • zajęcie stawów proksymalnych (około 25%), zwykle większych stawów, rzadko drobnych
  • ból pięt (około 40%)
  • ból i sztywność w okolicy żeber

Chory przybiera charakterystyczną postawę - lekko pochyloną do przodu, chodzi patrząc w ziemię, oglądając się za siebie obraca całe ciało.

Objawy pozastawowe:

  • zapalenie tęczówki, zapalenie błony naczyniowej oka
  • zapalenie aorty wstępującej
  • niedomykalność zastawki mitralnej
  • niedomykalność zastawki aortalnej
  • zapalenie prostaty
  • zwłóknienie płuc
  • amyloidoza
  • zapalenie jelit

Rozpoznanie

Rozpoznanie ZZSK opiera się obecnie na zmodyfikowanych kryteriach nowojorskich.

Kryteria kliniczne

  1. ból w okolicy krzyżowo-lędźwiowej utrzymujący się przez ≥3 miesiące, zmniejszający się po ćwiczeniach, nieustępujący w spoczynku
  2. ograniczenie ruchomości w odcinku lędźwiowym kręgosłupa
  3. zmniejszenie ruchomości klatki piersiowej

Kryterium radiologiczne

  1. obustronne zmiany zapalne w stawach krzyżowo-biodrowych 2-4 stopnia lub jednostronne 3-4 stopnia

Rozpoznanie ZZSK jest pewne, gdy spełnione jest kryterium radiologiczne i przynajmniej jedno kryterium kliniczne. O rozpoznaniu prawdopodobnym mówimy, gdy spełnione są 3 kryteria kliniczne lub tylko kryterium radiologiczne.

Różnicowanie

  • ból dolnego odcinka pleców pochodzenia mechanicznego
  • reumatoidalne zapalenie stawów
  • dyskopatie
  • fibromialgia
  • zmiany nowotworowe
  • reaktywne zapalenia stawów
  • choroba Scheuermanna
  • łuszczycowe zapalenie stawów
  • zapalenia stawów towarzyszące przewlekłym zapaleniom jelit
  • choroby zakaźne (gruźlica, bruceloza)
  • stany zapalne w obrębie miednicy małej
  • choroby metaboliczne kości
  • rozsiana samoistna hiperostoza szkieletu.

Leczenie

Leczenie choroby jest mało skuteczne, powinno się odbywać pod ścisłą kontrolą lekarza reumatologa.

Odbywa się najczęściej z użyciem:

  • leków przeciwzapalnych
  • leków immunosupresyjnych
    • glikokortykosteroidów
    • sulfasalazyny
    • etanerceptu, infliksymabu, adalimumabu
  • balneoterapii
  • gimnastyki leczniczej
  • leczenia ognisk zapalnych w zębach i migdałkach.

Podejmowano próby leczenia ZZSK przy pomocy bisfosfonianów i talidomidu.

Historia

Przypuszczalnie pierwszy opis choroby pozostawił brytyjski lekarz Bernard O’Connor w 1695. Obraz kliniczny ze zmianami kostnymi powiązał już Benjamin Brodie w 1850. W latach 90. XIX wieku swoje opisy przypadków przedstawili Władimir Biechtieriew, Pierre Marie i Adolf von Strümpell, od których wzięły się eponimiczne nazwy schorzenia.

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.

Kategorie dla tego artykułu