Zbigniew Orywał [historia i autorzy]

Zbigniew Orywał
Data urodzenia 5 kwietnia 1930
Miejsce urodzenia  Kępno, Polska
Stan cywilny żonaty
Pierwszy trener Alfons Grygołowicz
Trener kadry Wiesław Gąsowski i Jan Mulak
Kluby Warta, Olimpia
Dorobek medalowy
Mistrzostwa U.S.A
Złoto
Bieg na 1000 jardów 1958
Złoto
Bieg na 1000 jardów 1959

Zbigniew Orywał (ur. 5 kwietnia 1930 w Kępnie) – polski lekkoatleta średniodystansowiec.

Był pierwszym Polakiem, który odniósł sukcesy na terenie USA w hali, gdzie dwukrotnie zdobył tytuł międzynarodowego mistrza tego kraju w biegu na dystansie 1000 jardów (914,4 metra) w 1958 (2:14,1) i 1959 (2:12,6). Zwyciężył również w zawodach Millrose Games w 1959 na 880 jardów (1:52,2) oraz w mitingu NYAC w 1959 na 1000 jardów (2:09,8). W powyższych zawodach pokonani zostali mistrzowie Europy i medaliści olimpijscy (czołówka światowa średniodystansowców).

Przebiegł 1 milę (1609 m) poniżej 4 minut – 1959 (3:59,7) w czasie meczu Wielka Brytania – Polska w Londynie – 1 miejsce. Przebiegnięcie 1 mili poniżej 4 min nominowała do klubu Bannistera.

Urodził się w Kępnie, jednak dwa lata później cała jego rodzina przeprowadziła się do Wągrowca. Tu ukończył Liceum Ogólnokształcące w Wągrowcu, a w 1953 r. został absolwentem Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego przy Akademii Medycznej w Poznaniu, gdzie otrzymał tytuł magistra wf. W lekkoatletyce debiutował w mistrzostwach szkoły w 1947 roku. Startował i zwyciężał w biegach narodowych i ulicznych. W latach 1954-1955 czterokrotnie otrzymywał powołania do kadry na mecze wyjazdowe i czterokrotnie nie zgadzano się na jego w nich udział.

W 1956 roku wywalczył pierwszy w karierze tytuł mistrza Polski w biegu na 800 m. W 1957 r. Zbigniew Orywał oficjalnie zadebiutował w kadrze polskich lekkoatletów w trójmeczu Polska - Belgia - NRD w Krakowie. W 1958 roku zdobył tytuł halowego mistrza USA w biegu na 1000 jardów, a kilka tygodni później podczas pamiętnego meczu lekkoatletycznego Polska - USA w Warszawie pokonał biegaczy amerykańskich. W styczniu 1959 r. ponownie został mistrzem Stanów Zjednoczonych. Wygrał również bieg na 1 milę podczas największego europejskiego mityngu lekkoatletycznego "Weltklasse" w Zurichu.

W 1958 roku pobił trzy rekordy Polski: na 1000 m (czas: 2:18,8), 1500 m (3:42,0) oraz 1 milę (3:59,4 min). W 1960 roku podczas XVII Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie wągrowczanin startował na dwóch dystansach - 800 m i 1500 m, gdzie zapisał się w olimpijskich statystykach jako uczestnik finałowych rozgrywek. Od 1961 roku rozpoczął karierę trenera lekkoatletów "Warty" Poznań, a następnie "Olimpii" Poznań. W tym samym czasie rozpoczął współpracę z kadrą narodową jako trener Polskiego Związku Lekkiej Atletyki, a jego podopieczny Bronisław Malinowski zdobył w biegu na 3000 m z przeszkodami srebrny i złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich w Montrealu w 1976 r. i Moskwie w 1980 r. Od 1982 roku do 2000 roku pracował na stanowisku trenera Kadry Narodowej Lekkiej Atletyki w Irlandii, a największe sukcesy trenera biegaczy irlandzkich przyszły w ostatnim roku jego pracy na Wyspach i związane były z Igrzyskami Olimpijskimi w Sydney, na których Sonia O'Sullivan wywalczyła srebrny medal na dystansie 5000 m. Bez wątpienia p. Zbigniew Orywał to wybitny trener i wysokiej klasy sportowiec.

Spis treści

Nauka

1937-1939 Szkoła ćwiczeń w Wągrowcu 1940-1942 Niemiecka Szkoła Podstawowa w Wągrowcu 1945-1950 Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące w Wągrowcu 1950-1953 Wyższy Szkoła Wychowania Fizycznego (WSWF) w Poznaniu 1958 Otrzymał tytuł magistra Wychowania Fizycznego 1978 Otrzymał tytuł doktora Nauk Wychowania Fizycznego

Tytuł pracy brzmiał: "Trening i adaptacja czołówki biegaczek i biegaczy polskich na średnich wysokościach". Była to pierwsza praca naukowa w Polsce a druga na świecie na temat treningu na średnich wysokościach u zawodników czołówki europejskiej i światowej na średnich i długich dystansach kobiet i mężczyzn. Badania prowadzone w latach 1971-1975 w ośrodkach wysokogórskich: Font Ramen – Francja, Sinaja – Rumunia i Bełmekeu – Bułgaria.

Kariera sportowa

– Biegacz na średnie dystanse (800m, 1000m, 1500m, 1mila i na 400m płotki. – Zawodnik poznańskich klubów: Warta(1948-1961) i Olimpii (1962-1965) – Olimpijczyk z Rzymu (1960) – 800m i 1500m( odpadł w przedbiegach) – Uczestnik mistrzostw Europy w Sztokholmie (1958) – 1500m (7 miejsce 3:43,2) – 22-krotny reprezentant Polskich w meczach międzypaństwowych(1954-1961) 30 Startów (9 zwycięstw) na dystansach 800m, 1500m, 1 Mili, 400m płotki i w sztafecie 4x400m. – 8-krotny mistrz kraju: 800m (1956) 1500m (1957, 1958, 1960, 1961) 3x100m (1949) Mistrzostwa halowe:800m (1957) 3x800m(1949)

Sukcesy

  • Bieg na 100m (2:18,8) – 1958 r.- Turku – Finlandia. Wynik lepszy od starego rekordu świata (2:19,0) ale zajął drugie miejsce za D. Warn – Szwecja (2:18,5).
  • Zwycięstwa w meczach międzypaństwowych:
    • Polska – Stany Zjednoczone w biegu na 1500m (3:42,7) – 1958 r.
    • Polska – Związek Radziecki w biegu na 800m (1:50,2) – 1959 r.
    • Wielka Brytania – Polska w biegach na 800m i 1500m – 1958 r.
  • Zwycięstwa w memoriałach:
    • J. Kusocińskiego w Warszawie – 2-krotnie na 1500m.
    • Rosickiego w Pradze – w biegu na 800m oraz w Berlinie, Hamburgu, Helsinkach, Turku, Hanower, Sztokholm.

Rekordy Życiowe

  • Bieg na 400 metrów – 49,0
  • Bieg na 800 metrów – 1:48,1
  • Bieg na 1500 metrów – 3:42,0
  • Bieg na milę – 3:59,7

Startował również w dziesięcioboju. Dwukrotnie trzecie miejsce w Mistrzostwach Polski 1954 i 1955 Mistrz CRZZ w dziesięcioboju lekkoatletycznym i pięcioboju.

Odznaczenia sportowe

  • Mistrz Sportu (1957 r.)
  • Zasłużony Mistrz Sportu (1960 r.)
  • Medal "Za Wybitne Osiągnięcia Sportowe" (srebrny i złoty)
  • Odznaczony medalem za zasługi dla Miasta Poznania (1960 r.)

Kariera trenerska

  • 1953-1955 Koordynator lekkiej atletyki w Z.S "Zryw" – Zielona Góra
  • Główny Trener l.a.w K.S "Stal" – Zielona Góra
  • 1955 Koordynator l.a. w Z.S "Zryw" – Poznań
  • 1955-1961 Trener w KS Warta Poznań
  • 1962 Koordynator Sekcji l.a. GKS "Olimpia – Poznań"
  • 1962-1966 Trener Kadry w Polskim Związku Lekkiej Atletyki w biegach średnich mężczyzn (800m i 1500m)
  • 1967-1982 Trener koordynator w konkurencjach wytrzymałościowych kobiet i mężczyzn w Polskim Związku L.A

Bezpośrednio biegi średnie mężczyzn oraz okresowo w chodzie sportowym i maratonie.

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.

Kategorie dla tego artykułu