Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku [historia i autorzy]

Park Śląski (dawna nazwa Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. gen. Jerzego Ziętka w skrócie WPKiW) – park znajdujący się w całości w granicach administracyjnych Chorzowa, zajmujący obecnie powierzchnię 620 ha lub, według innego źródła, 520 ha. Jest to jeden z największych parków miejskich w Europie. Park nazywany jest zielonym płucami Górnego Śląska, stanowi także kulturalne centrum otaczającej go aglomeracji.

Spis treści

Historia

Jednym z głównych inicjatorów powstania Parku był generał Jerzy Ziętek. Decyzja o budowie tej największej inwestycji ekologicznej na Górnym Śląsku zapadła w 1950 roku na posiedzeniu Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach. Obszar inwestycji obejmował w 75% zdewastowane tereny poprzemysłowe: hałdy, odpady pogórnicze, biedaszyby, zapadliska, bagna i wysypiska, a także nieużytki rolnicze na terytorium miast Chorzów i Katowice o powierzchni około 640 ha. Z powodu małej przydatności miejscowych kwaśnych gleb bielicowych na teren obecnego Parku przywieziono 3,5 miliona m³ ziemi i dowieziono 0,5 miliona m³ gleb próchnicznych i torfu.

Budowę rozpoczęto w lipcu 1951 roku. Była ona realizowana w dużej części poprzez czyny społeczne. Zbierano również datki pieniężne i prowadzono sprzedaż kartoników filatelistycznych z dopłatą na budowę WPKiW%. Podstawowym założeniem, jakim kierował się przy projektowaniu Parku zespół architektów kierowany przez prof. Władysława Niemirskiego, było podzielenie go na dwie strefy, przy wykorzystaniu istniejącego układu topograficznego. Centralną część parku zaprojektowano więc jako teren o charakterze leśnym, poprzecinany siecią dróg, alejek i traktów pieszych mających sprzyjać wyciszeniu, biernemu wypoczynkowi oraz aktywnej rekreacji ruchowej. Pozostała część parku, ok. 13 ha, zaprojektowana została jako tereny o charakterze kulturalno-rekreacyjnym oraz tereny sprzyjające czynnemu wypoczynkowi, gdzie miały zostać wybudowane dodatkowe atrakcje oraz być organizowane festyny.

W latach 50. i 60. w parku realizowano kolejne inwestycje: Stadion, Śląski Ogród Zoologiczny, Wesołe Miasteczko, Planetarium. W 1957 uruchomiono ponad 5-kilometrową trasę kolejki wąskotorowej, a w 1967 kolejkę linową „Elka”. W 1962 działalność rozpoczął ośrodek PTTK, a rok później Ośrodek harcerski z polem namiotowym i strzelnicą sportową. W 1966 oddane do użytku zostało Kąpielisko Fala, a w 1968 nastąpiło otwarcie Hali Wystaw Kapelusz, Rosarium, oraz w owym czasie najwyższej na świecie szklarni wieżowej. Był to najbardziej intensywny okres rozbudowy parku. W późniejszych latach utworzono jeszcze Górnośląski Park Etnograficzny (w 1975 r.), a w 2007 roku powstał Park Linowy „Palenisko”.

Na skutek wymiany gruntów podczas budowy os. Tysiąclecia w Katowicach, obecnie Park Śląski w całości leży w granicach administracyjnych Chorzowa. Nie przynależy jednak do żadnej z jego dzielnic, co podkreśla jego regionalny charakter.

16 kwietnia 2012 decyzją władz parku, dotychczas używana nazwa „Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. Gen. Jerzego Zietka” została zmieniona na znacznie krótszą „Park Śląski”.

W 2013 przy Al. Klonowej oddano do użytku śmigłowcowe, sanitarne lądowisko Chorzów-Park.

Fauna i Flora

Drzewostan parku, dzięki starannemu planowaniu, obfituje w bogactwo gatunków drzew. Nasadzenie zrealizowano głównie w czynie społecznym. W sumie na terenie parku wysadzono ok. 3,5 miliona drzew i krzewów w 70 gatunkach i odmianach. W pierwszym okresie teren zadrzewiany był tzw. roślinnością pionierską (gatunki szybko rosnące i odporne na zanieczyszczenia). W późniejszym okresie przeprowadzano dosadzanie gatunków szlachetnych, mających wzbogacić jego docelowy wygląd.

Obecnie powierzchnia drzewostanu i terenów zakrzewionych obejmuje ok. 260 ha i jest jedną z największych „kolekcji” drzew i krzewów na terenie Górnego Śląska, obejmującą ponad 350 taksonów. Wiele gatunków posiada nietypowe kształty liści, ciekawe owoce i kwiaty oraz niespotykane pokroje koron.

W przypadku fauny, na obszarze parku zaobserwować można ok. 70 gatunków ptactwa oraz wiele ssaków, z których największymi są dziki, sarny, lisy i zające. Bogata jest również herpeto i ichtiofauna, występuje tu również wiele gatunków bezkręgowców. Do tego doliczyć trzeba mieszkańców Śląskiego Ogrodu Zoologicznego.

Do szczególnych miejsc związanych z florą parkową trzeba zaliczyć m.in. Rosarium, które jest największym tego typu ogrodem w Polsce. Na jego terenie znajduje się ponad 35 000 róż prawie 300 odmian. Kolejnym jest Ogród Bylinowy, będący następcą funkcjonującego kiedyś w Parku Alpinarium. Osobną kategorię stanowią przestrzenne rzeźby kwiatowe zwierząt, czy też kwietniki sezonowe obsadzane corocznie w inne wzory – np. znaki zodiaku, owady, kształty liści czy też formy geometryczne.

Atrakcje parku

Istniejące

  • Stadion Śląski (Stadion Narodowy)
  • Stadion GKS Katowice
  • Planetarium Śląskie (największe i najstarsze planetarium w Polsce)
  • Górnośląski Park Etnograficzny
  • Śląski Ogród Zoologiczny wraz ze znajdującą się na jego terenie Kotliną Dinozaurów
  • Śląskie Wesołe Miasteczko (największe wesołe miasteczko w Polsce)
  • Dom Pracy Twórczej "Leśniczówka"
  • Rosarium (największy różany ogród w Polsce)
  • Ogród Bylinowy
  • Hala wystawowa Kapelusz
  • Przystań (ośrodek wodno-rekreacyjny, pow. stawu: 7 ha, kanał: 550 m)
  • Kąpielisko Fala
  • Siłownia na wolnym powietrzu
  • Bulodrom
  • Ośrodek tenisowy
  • Ośrodek harcerski (powierzchnia 12 ha)
  • Galeria Rzeźby Śląskiej
  • Śląski Park Linowy
  • Sztuczna plaża
  • Duża ilość kawiarenek, barów np. Wioska rybacka
  • Kilkanaście odnowionych fontann – sponsor „Tyskie”
  • Ścieżki rowerowe oraz tory ekstremalne
  • Ogólnopolski program ścieżek biegowych
  • Rzeźba Żyrafa
  • Kolejka linowa Elka

Dawne

W 2008 roku zlikwidowana została kolejka linowa Elka, najdłuższa nizinna kolej linowa w Europie. We wrześniu 2013 roku ponownie oddano do użytku odcinek Wesołe Miasteczko – Stadion Śląski.

Do 1983 roku znajdowała się w parku najwyższa szklarnia wieżowa na świecie.

  • Kolejka wąskotorowa
  • Międzynarodowe Targi Katowickie
  • Alpinarium
  • 80 metrowa ławka dookoła kanału z planszami do gry w szachy, młynek itd. – sponsor „Tyskie”

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.

Kategorie dla tego artykułu