Przewlekłe perlakowe zapalenie ucha środkowego [historia i autorzy]

Przewlekłe perlakowe zapalenie ucha środkowego (łac. otitis media chronica cholesteatomatosa) - jest jedną z form przewlekłego procesu zapalnego toczącego się w uchu środkowym. Cechą charakterystyczną tej formy przewlekłego zapalenia ucha jest tworzenie zapalnego guzopodobnego tworu zwanego perlakiem oraz niszczenie kości z dużą skłonnością rozwoju powikłań.

Spis treści

Objawy

Perlakowe zapalenie ucha może występować w każdym wieku, także w wieku dziecięcym. Przewlekłe zapalenie ucha środkowego z perlakiem ma zwykle cięższy przebieg. Perlaki rozwijające się u dzieci mają zwykle większą zdolność proliferacyjną oraz większą tendencję do nawrotów a także do tworzenia powikłań. Niekiedy może rozwijać się ono skrycie nie dając objawów klinicznych. Podobnie jak w innych formach przewlekłego zapalenia ucha także tutaj występuje:

  • perforacja błony bębenkowej- w zapaleniu przewlekłym z perlakiem perforacja błony jest zawsze brzeżna i obejmuje pierścień włóknisty błony bębenkowej. Może ona występować w części wiotkiej (błona Schrapnela), jeżeli perlak jest pierwotny lub w części napiętej błony bębenkowej w przypadku perlaka wtórnego
  • niedosłuch, który początkowo ma charakter przewodzeniowy a w przypadku penetracji perlaka w kierunku ucha wewnętrznego i jamy czaszki, na skutek niszczenia kości niedosłuch ma charakter mieszany. Niedosłuch może być szczególnie nasilony w przypadku perlaków wtórnych, które rozwijając się w środkowej części jamy bębenkowej (mezotympanalnie) niszczą łańcuch kosteczek słuchowych. Najszybciej ulega zniszczeniu odnoga długa kowadełka
  • wyciek z ucha- może być on stały lub okresowy. Obecność perlaka w jamie bębenkowej stanowi bardzo dobre podłoże dla rozwoju bakterii, stąd cechą charakterystyczną wycieku w przypadku perlakowego zapalenia ucha jest nieprzyjemny zapach- (otorrhoea foetida) i jest on najczęściej ropny

Ponadto w przypadku ekspansji perlaka i osteolizy kości występować może:

  • objaw przetokowy oraz efekt Tullio

Dalsza ekspansja perlaka grozi powikłaniami wewnątrzskroniowymi oraz wewnątrzczaszkowymi. W tym przypadku mogą pojawić się następujące objawy niepokojące:

  • narastający ból ucha
  • pojawienie się gorączki
  • pojawienie się wycieku z ucha
  • niedowład nerwu twarzowego
  • bóle głowy
  • dreszcze
  • zawroty głowy
  • oczopląs
  • objawy oponowe

Rozpoznanie i diagnostyka

Opiera się na badaniu otoskopowym, które powinno być przeprowadzone szczególnie dokładnie przy pomocy lupy usznej Siegla lub mikroskopu usznego (mikrootoskopia), gdyż niekiedy niewielka perforacja w części wiotkiej błony bębenkowej może pozostać niezauważona. Niezbędnym podczas badania otoskopowego jest ssak, którym dokładnie powinno się oczyścić zalegającą wydzielinę zapalną, która często przysłania wgląd w dalszą część przewodu słuchowego zewnętrznego. Perforacja może być też także przysłonięta przez zaschniętą wydzielinę ropną lub przez polip. Obecność polipa w badaniu otoskopowym zawsze powinna nasuwać podejrzenie perlaka, gdyż perlak obecny w uchu środkowym stymuluje wyściółkę jamy bębenkowej do odczynowej reakcji zapalnej z tworzeniem bogato unaczynionej ziarniny oraz bujania i tworzenia zmian rozrostowych w postaci polipów usznych.

Często więc spotykane podczas badania otoskopowego polipy uszne nazywane są polipami sygnalnymi. Dlatego po usunięciu polipa usznego powinno przeprowadzić się dalszą diagnostykę w celu potwierdzenia lub wykluczenia perlaka. Niekiedy masy perlaka mogą przebijać się do przewodu słuchowego zewnętrznego, czasami są także one widoczne przez dużą perforacje błony bębenkowej w jamie bębenkowej. Masy perlaka mogą także czopować perforacje błony. W diagnostyce przewlekłego zapalenia ucha środkowego z perlakiem należy uwzględnić badania obrazowe TK kości skroniowych o wysokiej rozdzielczości (TK HR), badanie słuchu (audiometria tonalna). W przypadku obecności wycieku z ucha należy pobrać wymaz na badanie bakteriologiczne. Ponadto w przypadku podejrzenia rozwoju powikłań usznopochodnych wskazana jest także konsultacja neurologiczna.

Leczenie

Leczenie przewlekłego perlakowego zapalenia ucha jest zawsze operacyjne a odraczanie operacji jest błędem. Najczęściej wykonywanym zabiegiem jest operacja radykalna zmodyfikowana ucha. W przypadku rozwoju powikłań wewnątrzczaszkowych lub głuchego ucha objętego procesem zapalnym wykonuje się operację radykalną ucha. Niekiedy w przypadku dużej ekspansji perlaka wskazane jest wykonanie petrosektomii. Ponadto w przypadku wycieku z ucha w przypadku braku rozwijających się powikłań usznopochodnych należy najpierw ucho wyleczyć z zaostrzenia stanu zapalnego (likwidacja wycieku) a następnie ucho zoperować. Leczenie wycieku polega zwykle na systematycznych opatrunkach usznych wykonywanych pod mikroskopem z odsysaniem wydzieliny i stosowaniem antybiotyków do ucha. Niekiedy stosuje się także antybiotyki doustnie. Po wykonanym zabiegu operacyjnym należy także podawać choremu antybiotyki drogą dożylną (najczęściej cefalosporyny III generacji z metronidazolem.

Rokowanie

Rokowanie w przypadku perlakowego zapalenia ucha jest zawsze niepewne. Należy mieć świadomość, że ten typ zapalenia ucha może często prowadzić do rozwoju ciężkich i zagrażających życiu chorego powikłań usznopochodnych. Ponadto zdarza się, że perlaki mają tendencję do nawrotów. Chory po operacji perlakowego zapalenia ucha środkowego powinien długi czas być pod stałą kontrolą otolaryngologa

Piśmiennictwo

Otolaryngologia kliniczna. red. A. Zakrzewski. PZWL. Warszawa 1981. ISBN 83-200-0326-1

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.

Kategorie dla tego artykułu