Praszka [historia i autorzy]

Praszka (niem. Praschkau) – miasto w Polsce, położone w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Praszka, której jest siedzibą, nad rzeką Prosną. Historycznie Praszka należy do ziemi wieluńskiej. W latach 1919-1975 miasto należało do województwa łódzkiego. W latach 1975–1998 miasto należało administracyjnie do województwa częstochowskiego.

Według danych z 30 czerwca 2008 miasto liczyło 8150 mieszkańców.

Ośrodek usługowy i przemysłowy; zakłady sprzętu motoryzacyjnego (Neapco Europe), oświetleniowego, fabryka maszyn pakujących i kuchni gazowych.

W obrębie Praszki wyróżnia się 5 części miasta: Kolonia pod Kowalami, Kolonia pod Rosochami, Kolonia pod Rozterkiem, Pilawy i Zawisna (niem. Grenzwiese).

Spis treści

Historia

Pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z 1260, prawa miejskie w 1392 r. W XV w. ludność miasta trudniła się wytapianiem żelaza z rudy darniowej. Pierwsze dwa wieki istnienia miasta wiążą się z dużym rozwojem gospodarczym, m.in. dzięki położeniu przy granicy ze Śląskiem. Upadek miasta następuje w wyniku wojen w XVII i XVIII wieku. Po II rozbiorze Polski miasto było pod panowaniem pruskim, w latach 1807-1815 w Księstwie Warszawskim, a od 1815 r. wraz z ziemią wieluńską w granicach Królestwa Polskiego. Podczas Powstania Styczniowego 11 kwietnia 1863 roku miała miejsce potyczka powstańców z wojskami rosyjskimi, zwana bitwą pod Praszką.

W 7 lat po upadku powstania styczniowego, w 1870 r., Praszka utraciła prawa miejskie. Odzyskała je w 1919 r., po I wojnie światowej, w trakcie której była pod okupacją Cesarstwa Niemieckiego, w granicach II RP.

Zabytki

W mieście znajduje się kilka zabytków. Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:

  • synagoga, obecnie dom kultury, z połowy XIX wieku
  • cmentarz żydowski, z poł. XIX w.
  • cmentarz rzym.-kat., z 1809 r.

inne obiekty:

  • kościół pw. Wniebowzięcia NMP, murowany, halowy, trójnawowy, zbudowany w 1872 na miejscu wcześniejszego drewnianego. We wnętrzu trzy boczne ołtarze barokowe z XVII i XVIII w., barokowa chrzcielnica, klasycystyczny ołtarz główny z XIX w. Srebrny relikwiarz z relikwiami św. Walentego.
  • domy z XVIII i XIX wieku
  • kaplica pw. św. Jana Nepomucena, murowana, z XIX wieku, przy ul. Kaliskiej
  • wieża ciśnień, murowana z 1914 r.
  • muzeum regionalne z ekspozycjami historyczną, etnograficzną i przyrodniczą.

Transport

Przez miasto przebiegają drogi krajowe:

  • Namysłów – Kluczbork – Praszka – Radomsko – Starachowice
  • Złoczew – Wieluń – Praszka – Opole – Racibórz

Na lata 2013-14 planowano budowę obwodnicy Praszki w ciągu drogi krajowej 45, jednak prace przerwano na etapie studium techniczno- ekonomiczno- środowiskowego, przekładając realizację na okres późniejszy. Według dwóch spośród czterech rozważanych wariantów, nowa trasa będzie także obwodnicą sąsiedniego Gorzowa Śląskiego. Również dwa warianty zakładają iż nowy odcinek drogi będzie stanowił obwodnicę miejscowości nie tylko dla drogi krajowej nr 45 ale także dla drogi nr 42.

Przez Praszkę prowadziła też linia kolejowa Praszka – Olesno oraz Praszkę z Wieluniem łącząca wąskotorowa Wieluńska Kolej Dojazdowa.

Praszka posiada bezpośrednie połączenia autobusowe z Opolem, Częstochową, Olesnem, Kluczborkiem i Wieluniem. Obsługiwane są one przez PKS Wieluń, PKS Lubliniec i PKS Częstochowa.

Szkolnictwo

W Praszce znajdują się cztery przedszkola, trzy szkoły podstawowe, publiczne gimnazjum, liceum ogólnokształcące oraz zespół szkół ponadgimnazjalnych.

Przedszkola:

  • Publiczne Przedszkole nr 1 w Praszce
  • Publiczne Przedszkole nr 2 w Praszce
  • Niepubliczne Przedszkole Sióstr Felicjanek
  • Przedszkole specjalne

Szkoły podstawowe:

  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 2 w Praszce
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 3 w Praszce
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 4 im. Wandy Chotomskiej w Praszce

Gimnazja:

  • Publiczne Gimnazjum im. Ojca Świętego Jana Pawła II w Praszce

Licea:

  • Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Ślaskich
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. I Armii Wojska Polskiego

Sport

Początki zorganizowanego sportu w Praszce sięgają roku 1928. Powstaje wówczas klub piłki nożnej LZS. W roku 1969 LZS Praszka awansuje do klasy A, a klub przyjmuje nazwę – Zakładowy Klub Sportowy „Motor”.

Największy sukces w Pucharze Polski drużyna odniosła w roku 1983, kiedy po zwycięstwach nad Błękitnymi Kielce i ROW Rybnik odpadła w 1/16, ponosząc porażkę 1:2 z Piastem Gliwice. W roku 1978 awansowała do III ligi, jednak po rocznym pobycie w tej lidze ponownie trafiła do klasy okręgowej. Kolejny awans do III ligi piłkarze uzyskali w sezonie 1983/84.

W Praszce znajduje się hala sportowa oraz basen.

W Praszce istnieje klub sportowy UKS Lider Praszka. Siatkarze tegoż zespołu pod kierownictwem pana Andrzeja Rychtera zostali 3-krotnymi brązowymi medalistami mistrzostw młodzików w województwie opolskim.

Wspólnoty wyznaniowe

  • Kościół rzymskokatolicki
    • Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Praszce
    • Parafia Świętej Rodziny w Praszce
  • Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy
    • Sala Królestwa

Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

  • Bohorodczany, Ukraina
  • Mutterstadt, Niemcy

Honorowi obywatele miasta

  • Stefania Jażdżewska – od 7 maja 1992 r.
  • Tadeusz Krzemiński – od 7 maja 1992 r.
  • Zofia Korbońska – od 13 maja 1998 r.
  • Kordian Zawadzki – od 10 maja 2002 r.
  • Alojzy Żółtaszek – od 28 kwietnia 2005 r.
  • Józef Górecki – od 28 kwietnia 2005 r.
  • Stanisław Gasiński – od 25 kwietnia 2006 r.
  • Henryk Wasilewski – od 25 kwietnia 2006 r.
  • Adam Bilski – od 7 maja 2010 r.
  • Stefan Korboński
  • Leszek Korzeniowski

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.

Kategorie dla tego artykułu