Order Świętego Stanisława [historia i autorzy]

Order Świętego Stanisława Biskupa Męczennika – historyczny polski order ustanowiony 7 maja 1765 r. przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Odznaczenie było nadawane w: Rzeczypospolitej Obojga Narodów, Księstwie Warszawskim, Królestwie Polskim. Od 1831 r. włączone zostało do znaków zaszczytnych Cesarstwa Rosyjskiego. Po 1918 r. nie restytuowane przez władze II Rzeczypospolitej. Za jego kontynuatora uważany jest Order Odrodzenia Polski.

Współcześnie na świecie istnieje kilka nawiązujących do jego nazwy i tradycji odznak organizacji społecznych i stowarzyszeń.

Historia

Order nadawany był corocznie podczas majowych uroczystości ku czci św. Stanisława 8 maja w kościele św. Krzyża w Warszawie.

Do otrzymania orderu należało m.in. udowodnić szlachectwo poprzez podanie 4 herbów ze strony ojca (po mieczu) i 4 ze strony matki (po kądzieli). Pierwszym Wielkim Mistrzem Kapituły został król (założyciel). Po jego śmierci i kilkuletniej przerwie kapitułę przejął w 1807 monarcha Księstwa Warszawskiego, Fryderyk August I. Po odtworzeniu Królestwa Polskiego mistrzami do 1831 byli królowie Polski z dynastii Romanowów, będący także carami Rosji. Kompletną listę nadań przedrozbiorowych i okresu Księstwa Warszawskiego opublikował w 1925 Stanisław Łoza: Kawalerowie Orderu Świętego Stanisława 1765–1813. Warszawa 1925, zaś szkice przedstawiające zmiany jakie zachodziły w samym odznaczeniu – począwszy od czasów stanisławowskich poprzez Księstwo Warszawskie, Królestwo Polskie, okres włączenia orderu do rosyjskiego systemu odznaczeń (zob. Order św. Stanisława (Rosja)), aż po prywatny Order Świętego Stanisława – zostały zamieszczone w książce Norberta Wójtowicza: Praemiando Incitat. Order Świętego Stanisława, Warszawa 2007.

Barwy wstęgi Orderu Świętego Stanisława
1765–1795
Rzeczpospolita Obojga Narodów
1807–1815
Księstwo Warszawskie
1815–1831
Królestwo Kongresowe
1831–1917
order Imperium Rosyjskiego
1979–dziś
de facto order prywatny – nadawany przez różne organizacje

Odznaczenie rosyjskie

Odznaki organizacji i stowarzyszeń

  • Order Świętego Stanisława (J.N. Sokolnicki)
  • Order Świętego Stanisława (CENS)

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.

Kategorie dla tego artykułu