Miś Uszatek [historia i autorzy]

Miś Uszatek – polski telewizyjny serial animowany, emitowany w latach 1975–1987. Serial znany też pod alternatywnym tytułem Przygody Misia Uszatka.

Spis treści

Informacje o serialu

Główną postacią serialu jest tytułowy Miś Uszatek. Postać ta znana była wcześniej z książek dla dzieci, powstała 6 marca 1957 roku jako dzieło pisarza Czesława Janczarskiego oraz ilustratora Zbigniewa Rychlickiego.

Początkowo Miś Uszatek gościł głównie w pisemku dla dzieci Miś, którego był patronem, później stał się bohaterem licznych książek, tłumaczonych również na obce języki. W 1962 powstał pierwszy indywidualny film, według scenariusza napisanego przez Czesława Janczarskiego pod tytułem Miś Uszatek. Prawdziwa eksplozja popularności misia nastąpiła jednak dopiero w 1975 roku, kiedy to Studio Małych Form Filmowych Se-ma-for w Łodzi, na zlecenie Telewizji Polskiej rozpoczęło produkcję lalkowego serialu z Uszatkiem, któremu głosu użyczył Mieczysław Czechowicz. Czesław Janczarski w tym czasie już nie żył i dlatego tematy do scenariuszy, czerpiąc pomysły z opowiadań Janczarskiego, wymyślał najczęściej Janusz Galewicz, występujący też pod pseudonimem Łukasz Czerwiec.

Miś Uszatek był bohaterem popularnym głównie wśród dzieci w wieku przedszkolnym – takim dzieciom łatwo się było identyfikować z Uszatkiem, bo z jednej strony przypominał on dostępną wszystkim pluszową zabawkę, a z drugiej strony był poważnym partnerem, kolegą z przedszkola. Na dodatek okazał się bohaterem na wskroś współczesnym, nie tylko w zachowaniu czy języku, ale i w ubiorze, o co zawsze dbał projektant Zbigniew Rychlicki.

W szybkim tempie powstawały filmy na wszystkie możliwe okazje i wszystkie pory roku. Popularność napędziła produkcję i w efekcie do 1987 roku powstały 104 odcinki serialu, co pozwoliło bajce zająć drugie miejsce w rankingu produkcji ówczesnych filmów animowanych (pierwsze miejsce należało do Bolka i Lolka, którzy byli bohaterami 150 odcinków i dwóch filmów pełnometrażowych pod tym samym tytułem). 104 odcinki z Misiem Uszatkiem w roli głównej stanowiły materiał na pełne dwa lata cotygodniowej emisji dobranocek w TVP. Potem nadawany był także na innych stacjach, m.in. MiniMini+ i Kino Polska.

Telewizja Polska, finansująca serial zdecydowała o zakończeniu realizacji I części serialu w 1979 r. W tym czasie w studio przygotowano produkcję czterech kolejnych odcinków. Zostały one ukończone w 1980 roku pod ogólnym tytułem Nowe przygody Misia Uszatka z przeznaczeniem do kin na seanse "porankowe" dla dzieci. W filmach tych Miś nie żegnał dzieci w piżamce i nie było końcowej, dobranockowej piosenki. Produkcja została sfinansowana z pieniędzy otrzymanych przez Studio z Ministerstwa Kultury. Później kontynuowano produkcję serialu telewizyjnego do roku 1987.

Postacie z serialu

  • Miś Uszatek – tytułowy bohater serialu. Pluszowy miś z oklapniętym lewym uszkiem. Zazwyczaj stateczny i odpowiedzialny, choć trafiają mu się też poczynania nieprzemyślane. Występuje każdorazowo w dwu rolach – narratora (na początku każdego odcinka, gdy podczas wieczornego układania się do snu wspomina jedną ze swych przygód i na końcu, gdy podsumowuje ją krótkim morałem) oraz bezpośredniego uczestnika akcji (środkowa część odcinka).
  • Zajączek – najlepszy przyjaciel Uszatka. Druga co do ważności postać serialu, występuje w 97 na 104 odcinki pierwszej serii i wszystkich czterech drugiej. Roztrzepany, impulsywny i zapominalski, nieraz popada w kłopoty przez swe gapiostwo. Ciekawostka – pojawia się w kilku wersjach kolorystycznych (brązowy, szary, oliwkowy). W odcinku 2. jest co prawda podane, że Zajączek ma brata Szaraczka (w kilku innych odcinkach rzeczywiście występują dwa zajączki), ale przebieg akcji wskazuje, że bohaterem jest cały czas jeden i ten sam Zajączek.
  • Prosiaczek – przyjaciel Uszatka i Zajączka; trochę łasuch, spokojny i przyjacielski, choć niekiedy przejawia cechy sobka, lekceważy uczucia i potrzeby innych. Często wtrąca ulubione powiedzonko ma się rozumieć, eee, co tam
  • Króliczki – para bliźniaków, najmłodsi bohaterowie serialu. Dziecinne i kompletnie nieodpowiedzialne, co i rusz pakują się przez swe poczynania w kłopoty.
  • Kot - szary kocur. Często doradza Uszatkowi, który go nie słucha i zawsze kończy się to źle. Jest przyjacielski i zawsze gotowy do pomocy. Jest mądry, choć też trochę leniwy. Mieszka z Uszatkiem i Kruczkiem. Po raz pierwszy pojawia się w odcinku Nauczka. Występuje tylko w serii 2. Pojawia się jeszcze w odcinkach: Deszczyk, Gniazdko, Ja czy nie ja..., Prosty sposób oraz po raz ostatni w odcinku Saneczki.
  • Kruczek – piesek, przyjaciel Misia Uszatka, Zajączka i Prosiaczka. Wesoły, choć zwykle zachowujący się jeszcze bardziej odpowiedzialnie od Uszatka. Postać animowana niekonsekwentnie – w niektórych odcinkach porusza się, jak inni, na dwu nogach, a w niektórych na czterech łapach. W pierwszej połowie pierwszej serii występuje bardzo często i jest ważną dla akcji postacią, w drugiej stopniowo schodzi na dalszy plan i pojawia się coraz rzadziej.
  • Ciocia Chrum-Chrum – ciocia i opiekunka Prosiaczka, jedna z nielicznych "dorosłych" postaci w serialu. Młodsi bohaterowie uwielbiają wypieki i dania serwowane przez ciocię. Występuje jako bohater drugoplanowy.
  • Mama Królików – druga z "dorosłych" postaci w serialu. Postać drugoplanowa, zajmuje się bliźniakami - małymi króliczkami, które często przysparzają jej nie lada kłopoty.
  • Alina, Róża, Kajtek – trójka lalek, mieszkających opodal Uszatka. Pojawiają się ok 15. odcinka, lecz pojawiają się dość rzadko; dobrze zaprzyjaźnione z Uszatkiem, Zajączkiem, Prosiaczkiem.
  • Sroczka – trochę złośliwa, trochę plotkarka, niekiedy występuje w roli listonosza. Często dokucza bohaterom; lubi kiedy zdarza się im coś nieprzyjemnego. Zawsze wszystko wie pierwsza.
  • Kotka – przedszkolanka, opiekuje się bohaterami, gdy przebywają w przedszkolu. Trzecia "dorosła" postać. Rozsądna i opiekuńcza, lecz konsekwentna opiekunka.

Ponadto liczne postaci drugo- i trzecioplanowe: dwa Koguciki, Jeż, Wiewiórki, Wróble, Osiołek, Sarenka, Sójka, Mopsik, Strach na wróble, rodzina Kaczek, Jamnik, Baranki, Koziołek, rodzina Bobrów, Sowa, Myszy, Koza-woźna, Pies-hydraulik.

Piosenki Misia Uszatka

Słowa do piosenek z czołówki i końcówki napisał Janusz Galewicz. Muzykę skomponował Piotr Hertel. Śpiewał Mieczysław Czechowicz. W czteroodcinkowej serii Nowe przygody Misia Uszatka każdy odcinek otwierany był inną niż w poprzedniej serii piosenką.

Realizatorzy serialu

  • Reżyseria: Lucjan Dembiński, Marian Kiełbaszczak, Dariusz Zawilski, Eugeniusz Ignaciuk, Jadwiga Kudrzycka, Eugeniusz Strus, Teresa Puchowska-Sturlis, Janusz Galewicz, Krystyna Kulczycka, Janina Hartwig
  • Scenariusze według opowiadań Czesława Janczarskiego: Janusz Galewicz, Łukasz Czerwiec, Jadwiga Kudrzycka, Janina Hartwig, Eugeniusz Ignaciuk, Marian Kiełbaszczak, Eugeniusz Strus
  • Teksty komentarza: Sławomir Grabowski
  • Zdjęcia: Eugeniusz Ignaciuk, Stanisław Kucner, Leszek Nartowski, Piotr Jaworski, Bogdan Malicki
  • Muzyka: Piotr Hertel
  • Narrator: Mieczysław Czechowicz
  • Scenografia: Zbigniew Rychlicki

Lista odcinków

Serial liczy 104 odcinki emitowane w TVP pod tytułem Przygody Misia Uszatka i 4 odcinki pod tytułem Nowe przygody Misia Uszatka. Nakręcono także serię 38 krótkich filmów z Misiem Uszatkiem zapowiadających programy dobranockowe w TV oraz dwa filmy indywidualne Miś Uszatek w 1962 roku (scenariusz Czesław Janczarski i Lucjan Dembiński) i Zaproszenie w 1968 roku (scenariusz Lucjan Dembiński i Leszek Nartowski)– oba w reżyserii Lucjana Dembińskiego. Muzykę do pierwszego napisał Jerzy Matuszkiewicz a do drugiego Janusz Sławiński. Projekty plastyczne postaci Zbigniewa Rychlickiego znacznie się różniły od późniejszych, serialowych. Między innymi Miś był szczuplejszy i miał klapnięte prawe uszko a nie lewe jak w dobranockach.

Charakter wychowawczo-dydaktyczny bajki

Serial animowany opowiada o przygodach Misia Uszatka i jego przyjaciół, którym przytrafiają się różne często niespodziewane przygody. Każdy odcinek kończy się morałem skierowanym do dzieci, który jest podsumowaniem danej historii.

Uszatek za granicą

Serial o Uszatku jest najlepiej sprzedającym się za granicą produktem Telewizji Polskiej. W dwóch krajach – Słowenii i Finlandii – licencje na emisję filmu odnawiane są co dwa lata, co oznacza, że serial jest nadawany bez przerwy od wielu lat. Co tydzień dzieci z tych krajów mogą obejrzeć jeden odcinek. W Finlandii Uszatek nazywa się "Nalle Luppakorva", w Słowenii "Medvedek Uhec", w Katalonii "L'osset Faluc", w Macedonii "Mečeto Uško", w Holandii "Teddy Hangoor", na Słowacji "Macko Uško", a na Węgrzech "Füles Mackó". Miś Uszatek zagościł także na ekranach japońskich jako "Oyasumi Kuma-chan" (おやすみクマちゃん).

Program emitowano także w języku białoruskim na antenie Biełsat TV, stacji telewizyjnej TVP skierowanej na rynek białoruski.

Se-ma-for planował nakręcić nowe odcinki o Misiu Uszatku oraz film pełnometrażowy, którego finansowaniem miałby zająć się japoński koncern EDEN Entertainment.

Pomnik i monety z Uszatkiem

24 października 2009, w ramach projektu Łódź Bajkowa, przy ulicy Piotrkowskiej w Łodzi odsłonięto pomnik Misia Uszatka oraz wyemitowano dukata "Łódkę", którego głównym motywem graficznym jest Uszatek.

W czerwcu 2010 roku Mennica Polska na zlecenie wyspy Niue, terytorium stowarzyszonego z Nową Zelandią, wybiła 8000 sztuk monet jednodolarowych z wizerunkiem Misia Uszatka i jego przyjaciół. Moneta wchodzi w skład serii Bohaterowie kreskówek emitowanej na wyspie Niue wykonano ją ze stopu srebra.

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.