Laureaci Pokojowej Nagrody Nobla [historia i autorzy]

Laureaci Pokojowej Nagrody Nobla – osoby i organizacje, którym za działalność na rzecz światowego pokoju została przyznana przez Norweski Komitet Noblowski Pokojowa Nagroda Nobla. Wyróżnienie to ufundowane zostało testamentem szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu, Alfreda Nobla. Nadzór nad nagrodą sprawuje Fundacja Nobla. Pokojowa Nagroda Nobla jako jedyna ze wszystkich nagród Nobla przyznawana jest przez organizację norweską.

Spis treści

Nominacja i wybór kandydatów

Pokojowa Nagroda Nobla jest przyznawana kandydatom (ludziom lub organizacjom), którzy } Zgodnie z wolą fundatora laureaci nagrody wybierani są przez pięcioosobowy Norweski Komitet Noblowski, którego członkowie są powoływani przez Storting. Nominacje kandydatów mogą być zgłaszane przez:

  • parlamentarzystów lub członków rządów;
  • członków sądów międzynarodowych;
  • rektorów uniwersytetów, profesorów socjologii, historii, prawa i teologii oraz dyrektorów instytutów badań nad pokojem i instytutów badań polityki zagranicznej;
  • laureatów Pokojowej Nagrody Nobla;
  • członków zarządów organizacji, którym przyznano Pokojową Nagrodę Nobla;
  • obecnych i byłych członków Norweskiego Komitetu Noblowskiego;
  • byłych doradców tegoż Komitetu.

Nominacje do nagrody przyznawanej w danym roku mogą być nadsyłane od września roku poprzedniego do 1 lutego roku jej wręczenia, jednak kandydatury zgłoszone (z powodów niezależnych od zgłaszającego) po tym terminie będą również rozważane, tyle że w następnym roku. Po otrzymaniu kandydatur Komitet ocenia działania kandydatów i przygotowuje krótką listę kandydatur, które będą rozważane w dalszych etapach prac. Krótka lista (zawierająca zwykle od 12 do 30 nazwisk) jest przedstawiana doradcom Komitetu. Ciało doradcze tworzy niewielka grupa profesorów uniwersytetów norweskich biegłych w dziedzinach związanych z Pokojową Nagrodą Nobla, oraz dyrektor i dyrektor naukowy Norweskiego Instytutu Noblowskiego. Doradcy mają kilka miesięcy na sporządzenie raportów, zawierających ich opinie na temat kandydatów. Komitet Noblowski ma prawo prosić o taki raport również ekspertów niebędących doradcami.

Po przedstawieniu raportów doradców, członkowie Komitetu debatują nad kandydatami z krótkiej listy. Komitet może prosić o pomoc w zbieraniu dodatkowych informacji na temat kandydatów doradców, zwłaszcza w sytuacji, gdy kandydat jest zaangażowany w bieżące sprawy polityczne. Ostateczny wybór laureata musi być dokonany najpóźniej na ostatnim posiedzeniu Komitetu przed ogłoszeniem nazwiska wyróżnionego (początek października), zwykle jednak Komitet ustala werdykt w połowie września. Wybór laureata dokonywany jest w głosowaniu większościowym.

Nominacje oraz nazwiska nominujących oraz wszystkie informacje dotyczące nominacji, tak publiczne jak i prywatne, pozostają tajne przez 50 lat. Klauzula tajności zabrania również informowania samych nominowanych, nawet w prywatnych rozmowach.

Nominowani bez wyróżnienia

Po wygaśnięciu klauzuli tajności Komitet Noblowski może ujawnić nazwiska osób nominowanych, które nie zostały wyróżnione Pokojową Nagrodą Nobla, wraz z danymi zgłaszającego i uzasadnieniem. Baza danych osób nominowanych jest dostępna na stronie internetowej Fundacji Nobla. Trzy najczęściej poszukiwane nazwiska to Józef Stalin, Mahatma Gandhi oraz Adolf Hitler. Kandydatura Stalina wysuwana była dwukrotnie, w 1945 i 1948 z jednakowym uzasadnieniem: Za wysiłki na rzecz zakończenia II wojny światowej. Gandhi jako pokojowy bojownik o poszanowanie praw człowieka nominowany był aż pięciokrotnie, przy czym ostatnia nominacja napłynęła do Komitetu krótko przed jego zabójstwem, w styczniu 1948 roku. Pomimo że Komitet doceniał działania Gandhiego, jego działalność była krytykowana przez wiele osób związanych z ruchem pokojowym. W związku z ostatnią kandydaturą Komitet rozważał wyróżnienie pośmiertne, jednak ostatecznie Komitet zdecydował nie przyznawać Nagrody za 1948 rok, z uzasadnieniem: brak odpowiedniego żyjącego kandydata.

Kandydatura Hitlera została wysunięta w 1939 roku przez członka Stortingu, Erika Gottfrida Christiana Brandta, zadeklarowanego antyfaszystę. Nominację tę tłumaczył on jako ironiczną krytykę ówczesnej debaty politycznej w Szwecji. Była to jego odpowiedź na nominację Neville'a Chamberlaina zgłoszoną przez grupę parlamentarzystów, do której to nominacji Brandt odnosił się sceptycznie. W związku z tym, że krytyka przez nominację Hitlera nie została zrozumiana, w liście datowanym na 1 lutego 1939 Brandt wycofał tę nominację.

Na liście nominowanych w latach 1901–1956, którzy nie zostali uznani przez Komitet za godnych wyróżnienia, znajdują się ponadto nazwiska wielu polityków, artystów, działaczy społecznych oraz członków rodzin królewskich. Komitet podaje, że najczęściej zgłaszaną kandydaturą była Jane Addams. Od roku 1916 aż do 1931, w którym została wyróżniona napłynęło aż 91 nominacji jej osoby.

Nagroda

Uroczystość wręczenia Pokojowej Nagrody Nobla ma miejsce 10 grudnia w Oslo, w obecności norweskiej rodziny królewskiej – na czele z monarchą panującym – i przedstawicieli rządu norweskiego, Stortingu i korpusu dyplomatycznego. Od 1990 roku uroczystość ta odbywa się w budynku ratusza w Oslo. W poprzednich latach ceremonia miała miejsce w budynku Norweskiego Instytutu Noblowskiego (1901–1904), w Stortingsbygningen (1905–1946) oraz w auli Uniwersytetu w Oslo (1947–1989). Tradycyjnie uroczystość zaczyna przemówienie przewodniczącego Komitetu Noblowskiego, który przedstawia postać laureata oraz wyjaśnia motywy, jakimi kierował się Komitet przyznając wyróżnienie. Po tym wprowadzeniu przewodniczący wzywa laureata do odebrania dyplomu i medalu, po czym wygłasza on przemówienie. Nagroda pieniężna nie jest wręczana podczas tej uroczystości. Tradycją jest również bankiet, który odbywa się w dniu wręczenia wyróżnienia, 10 grudnia wieczorem. W trakcie bankietu wygłaszane są trzy przemówienia: laudacja zastępcy przewodniczącego Komitetu Noblowskiego, mowa laureata oraz mowa przewodniczącego Stortingu. Przy stole honorowym umieszczonym w środku sali wraz z laureatem zasiadają: przewodniczący Komitetu Noblowskiego, stały sekretarz Komitetu, premier Norwegii, przewodniczący Stortingu oraz od 2006 roku, król i królowa Norwegii.

Każdy laureat otrzymuje dyplom, medal oraz nagrodę pieniężną, której wysokość ustala co roku Fundacja Nobla (w 2013 było to 8 mln SEK). Oryginalny dyplom, autorstwa Gerharda Munthe, zawierał motyw lwa widniejącego na herbie Norwegii. Miało to podkreślać związek pomiędzy Komitetem Noblowskim i Stortingiem. W latach 1970–1990 dyplomy były zdobione grafiką przygotowaną przez Ørnulfa Ranheimsætera. W 1991 roku podjęto decyzję o corocznej zmianie grafiki dyplomu, od tego też roku dyplomy są wypisywane ręcznie. Zmienność dyplomu nie dotyczy samego tekstu, który od 1901 roku brzmi: }

W czasie uroczystości wręczenia Nagrody, laureaci otrzymują również medal. Został on zaprojektowany przez Gustava Vigelanda i był to jedyny medal stworzony przez tego artystę. Do 1980 roku medal wykonywany był z 24-karatowego złota i ważył 192 gramy. Od tamtego roku medal wykonywany jest z 18-karatowego złota i jest o 4 gramy cięższy. Średnica medalu pozostała niezmieniona i wynosi 6,6 cm. Na awersie medalu znajduje się podobizna Alfreda Nobla, na obwodzie zaś umieszczone jest jego imię, nazwisko oraz daty: narodzin i zgonu. Na rewersie umieszczony jest wizerunek trzech nagich mężczyzn obejmujących się wzajemnie i inskrypcja w języku łacińskim: Pro pace et fraternitate gentium (Dla pokoju i braterstwa między ludźmi). Na rancie medalu wyryte jest imię i nazwisko laureata, rok, w którym został on wyróżniony oraz napis w języku francuskim Prix Nobel de la Paix (Pokojowa Nagroda Nobla).

Statystyki

Do 2013 roku Pokojowa Nagroda Nobla została wręczona 94 razy, przy czym dwukrotnie wyróżnione zostały trzy osoby (w 1994 i 2011), 28 razy Nagrodę odebrało dwoje laureatów, zaś 64 razy wyróżniona była jedna osoba. Statut Fundacji Nobla przewiduje, że jeśli w danym roku wkład żadnego z kandydatów nie został uznany za godny wyróżnienia, Nagroda nie jest przyznawana, zaś środki na nią przeznaczone przekazywane są na kolejny rok. W latach 1901–2013 taka sytuacja miała miejsce 19 razy. Nagrodą wyróżnionych zostało łącznie 126 laureatów, w tym 101 to laureaci indywidualni, zaś 25 to organizacje, przy czym wyróżnione zostały 22 organizacje, gdyż Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża był wyróżniony trzykrotnie, a urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców dwukrotnie. Poza wspomnianymi organizacjami jeden z laureatów Pokojowej Nagrody Nobla, Linus Pauling, został również wyróżniony Nagrodą Nobla w dziedzinie chemii za rok 1954. Wśród indywidualnych laureatów Pokojowej Nagrody Nobla znalazło się do 2013 roku 15 kobiet i 87 mężczyzn. Pierwszą kobietą wyróżnioną przez Komitet Noblowski była Bertha von Suttner, laureatka Nagrody za 1905 rok. Do 2013 roku jeden z laureatów odmówił przyjęcia Nagrody. Był to Lê Đức Thọ wyróżniony w 1973 wspólnie z Henrym Kissingerem za negocjacje w czasie konfliktu w Wietnamie. Odmowę uzasadnił naruszeniem warunków rozejmu przez Stany Zjednoczone. Trzech laureatów było w chwili wyróżnienia aresztowanych: Carl von Ossietzky (laureat za rok 1935), Aung San Suu Kyi (1991) oraz Liu Xiaobo (2010).

W 1961 roku Komitet zdecydował, że laureatem Nagrody za ten rok zostanie Dag Hammarskjöld, który zginął w katastrofie lotniczej 18 września tegoż roku. Jest to jedyny przypadek pośmiertnego wyróżnienia Pokojową Nagrodą Nobla. Od 1974 statut Fundacji Nobla zabrania wyróżniania pośmiertnego. W przypadku gdy laureat zmarł przed wręczeniem, ale po ogłoszeniu werdyktu Komitetu, uznawany jest za wyróżnionego.

Laureaci

Poniższa tabela zawiera chronologiczny spis osób odznaczonych Pokojową Nagrodą Nobla z podanym uzasadnieniem bądź dziedziną, za działalność w której laureat został wyróżniony.

Rok Wyróżniony Kraj Uzasadnienie
1901 Frédéric Passy „Passy był naturalnym wyborem na pierwszego laureata odkąd był jednym z głównych założycieli Unii Międzyparlamentarnej i organizatorów pierwszego Światowego Kongresu Pokojowego”
Henri Jean Dunant Założyciel Czerwonego Krzyża i inicjator Konwencji Genewskiej
1902 Élie Ducommun Pierwszy honorowy sekretarz Międzynarodowego Stałego Biura Pokoju w Bernie
Charles-Albert Gobat Pierwszy sekretarz generalny Unii Międzyparlamentarnej
1903 William Randal Cremer „Za bycie pierwszym ojcem Unii Międzyparlamentarnej”
1904 Instytut Prawa Międzynarodowego „Za wysiłki mające na celu uformowanie ogólnych zasad studiów nad prawem międzynarodowym”
1905 Bertha von Suttner Honorowa przewodnicząca Międzynarodowego Stałego Biura Pokoju
1906 Theodore Roosevelt Współtwórca różnych traktatów pokojowych
1907 Ernesto Teodoro Moneta „Główny lider włoskiego ruchu pokojowego”
Louis Renault Profesor prawa międzynarodowego
1908 Klas Pontus Arnoldson Założyciel Szwedzkiej Ligi Pokojowej i Arbitrażowej
Fredrik Bajer Honorowy przewodniczący Międzynarodowego Stałego Biura Pokoju
1909 Auguste Beernaert Członek Stałego Trybunału Arbitrażowego
Paul Henri d'Estournelles de Constant Założyciel i przewodniczący francuskiej grupy parlamentarnej arbitrażu międzynarodowego
1910 Międzynarodowe Stałe Biuro Pokoju „Za działalność łączącą społeczeństwa pokojowe w różnych krajach”
1911 Alfred Hermann Fried Założyciel czasopisma Die Friedens-Warte (ang. Journal of International Peace and Organization), pierwszego i najstarszego (wydawanego od 1899) pisma w obszarze niemieckojęzycznym, służącego jako forum dyskusji i prezentacji poglądów na tematy związane z utrzymaniem pokoju.
Tobias Asser „(...) był także członkiem Stałego Trybunału Arbitrażowego, jak również inicjatorem Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego”
1912 Elihu Root Inicjator różnych porozumień arbitrażowych
1913 Henri La Fontaine Przewodniczący Międzynarodowego Stałego Biura Pokoju
1914 Nie przyznano
1915 Nie przyznano
1916 Nie przyznano
1917 Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża Za działalność na polu pomocy humanitarnej
1918 Nie przyznano
1919 Woodrow Wilson Założyciel Ligi Narodów
1920 Léon Bourgeois Przewodniczący Rady Ligi Narodów
1921 Christian Lous Lange Sekretarz generalny Unii Międzyparlamentarnej
Hjalmar Branting Szwedzki delegat w Radzie Ligi Narodów
1922 Fridtjof Nansen Twórca paszportu nansenowskiego dla uchodźców
1923 Nie przyznano
1924 Nie przyznano
1925 Austen Chamberlain Współtwórca Traktatu locarneńskiego
Charles Gates Dawes Przewodniczący Alianckiej Komisji Reparacyjnej i twórca planu Dawesa
1926 Aristide Briand Współtwórcy Traktatu locarneńskiego
Gustav Stresemann
1927 Ferdinand Buisson Współzałożyciel i prezes Ligi Praw Człowieka
Ludwig Quidde Uczestnik wielu konferencji pokojowych
1928 Nie przyznano
1929 Frank Billings Kellogg Współtwórca paktu Brianda-Kelloga
1930 Nathan Söderblom Twórca ruchu ekumenicznego
1931 Jane Addams Przewodnicząca Women's International League for Peace and Freedom
Nicholas Murray Butler Propagator paktu Brianda-Kelloga
1932 Nie przyznano
1933 Norman Angell Członek Komitetu Wykonawczego Ligi Narodów
1934 Arthur Henderson Przewodniczący Konferencji Rozbrojeniowej Ligi Narodów
1935 Carl von Ossietzky Pacyfista i dziennikarz, więzień obozów koncentracyjnych
1936 Carlos Saavedra Lamas Przewodniczący Ligi Narodów, mediator w konflikcie między Paragwajem i Boliwią
1937 Robert Cecil „Za jego wkład w prace Ligi Narodów”
1938 Międzynarodowe Nansenowskie Biuro do spraw Uchodźców Organizacja międzynarodowa pomagająca uchodźcom założona przez Fridtjofa Nansena
1939 Nie przyznano
1940 Nie przyznano
1941 Nie przyznano
1942 Nie przyznano
1943 Nie przyznano
1944 Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża Za działalność na polu pomocy humanitarnej
1945 Cordell Hull Jeden z głównych współorganizatorów ONZ
1946 Emily Greene Balch Honorowa przewodnicząca Women's International League for Peace and Freedom
John Mott Przewodniczący Międzynarodowej Rady Misyjnej oraz sekretarz generalny Związku Chrześcijańskiej Młodzieży Męskiej
1947 Religijne Towarzystwo Przyjaciół Międzynarodowy ruch pokojowy
1948 Nie przyznano
1949 John Boyd Orr Sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa
1950 Ralph Bunche Za mediację w Palestynie w 1948 roku
1951 Léon Jouhaux Członek zarządu Międzynarodowej Organizacji Pracy
1952 Albert Schweitzer Założyciel szpitala w Lambaréné w Gabonnie
1953 George Marshall Pomysłodawca Planu Marshalla, przewodniczący Amerykańskiego Czerwonego Krzyża
1954 Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców Międzynarodowa organizacja pomocy założona przez ONZ
1955 Nie przyznano
1956 Nie przyznano
1957 Lester Pearson Przewodniczący 7. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, za wprowadzenie sił pokojowych w czasie kryzysu sueskiego
1958 Dominique Pire Założyciel i przewodniczący organizacji wspierającej uchodźców i przesiedleńców l’Europe du Cœur au Service du Monde
1959 Philip Noel-Baker Za trwający przez całe życie wytężony wysiłek na rzecz międzynarodowego pokoju i współpracy
1960 Albert John Luthuli Przewodniczący Afrykańskiego Kongresu Narodowego
1961 Dag Hammarskjöld Sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych
1962 Linus Pauling Za wysiłki na rzecz rozbrojenia i kampanię przeciwko próbom jądrowym
1963 Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża Za działalność na polu pomocy humanitarnej
Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca
1964 Martin Luther King Działacz na rzecz praw obywatelskich i zniesienia segregacji rasowej
1965 UNICEF Międzynarodowa organizacja pomocy założona przez ONZ
1966 Nie przyznano
1967 Nie przyznano
1968 René Cassin Przewodniczący Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
1969 Międzynarodowa Organizacja Pracy „Istnieje niewiele organizacji, którym udało się tak jak ILO przekształcić w czyn idee moralne, na których są zbudowane”
1970 Norman Borlaug Za prace w Międzynarodowym Ośrodku Uszlachetniania Kukurydzy i Pszenicy
1971 Willy Brandt Kanclerz Republiki Federalnej Niemiec, za Ostpolitik
1972 Nie przyznano
1973 Henry Kissinger Za negocjacje w czasie konfliktu w Wietnamie
Lê Đức Thọ
1974 Eisaku Satō „Za rezygnację z opcji atomowej dla Japonii i wysiłki na rzecz pojednania w regionie”
Seán MacBride „Za duże zainteresowanie prawami człowieka”, współzałożyciel Amnesty International
1975 Andriej Sacharow Za kampanię na rzecz praw człowieka
1976 Elisabeth Williams Założycielki Północnoirlandzkiego Ruchu Pokoju (później przemianowanego na Wspólnotę Ludzi Pokoju)
Mairead Corrigan
1977 Amnesty International Międzynarodowa organizacja ochrony praw więźniów sumienia
1978 Anwar as-Sadat „Za Porozumienie Camp David”
Menachem Begin
1979 Matka Teresa z Kalkuty „Założycielka Zgromadzenia Misjonarek Miłości pracującego wśród najbiedniejszych z biednych”
1980 Adolfo Pérez Esquivel Działacz na rzecz praw człowieka
1981 Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców Międzynarodowa organizacja pomocy założona przez ONZ
1982 Alfonso Robles Za działalność na rzecz rozbrojenia
Alva Myrdal
1983 Lech Wałęsa „Lider związku zawodowego Solidarność”
1984 Desmond Tutu Za pokojową walkę z polityką apartheidu
1985 Lekarze Przeciw Wojnie Nuklearnej Za zasługi na rzecz rozbrojenia
1986 Elie Wiesel Przewodniczący amerykańskiej Presidential Commission on the Holocaust
1987 Óscar Arias Sánchez „Za jego wysiłki na rzecz pokoju w Ameryce Środkowej, wysiłki, które doprowadziły do porozumienia podpisanego w Gwatemalii 7 sierpnia 1987 roku”
1988 Siły pokojowe ONZ „Za ważny wkład w realizację jednego z podstawowych założeń ONZ”
1989 Tenzin Gjaco „Komitet pragnie podkreślić fakt, że w walce o wyzwolenie Tybetu Dalajlama konsekwentnie przeciwstawia się stosowaniu przemocy. Zamiast tego, opowiadał się za rozwiązaniami pokojowymi opartymi na tolerancji i wzajemnym szacunku w celu zachowania dziedzictwa historycznego i kulturalnego jego narodu”
1990 Michaił Gorbaczow „Za jego wiodącą rolę w procesie pokojowym charakteryzującym dzisiaj ważne części międzynarodowej społeczności”
1991 Aung San Suu Kyi „Za jej pokojową walkę o demokrację i prawa człowieka”
1992 Rigoberta Menchú Tum „Za jej pracę na rzecz sprawiedliwości społecznej i pojednania etniczno-kulturowego opartego na poszanowaniu praw ludności tubylczej”
1993 Nelson Mandela „Za ich wkład w pokojowe obalenie polityki Apartheidu i stworzenie fundamentów demokracji w Republice Południowej Afryki”
Frederik Willem de Klerk
1994 Szimon Peres „Za ich wysiłki na rzecz pokoju na Bliskim Wschodzie”
Icchak Rabin
Jasir Arafat
1995 Józef Rotblat „Za ich wysiłki na rzecz umniejszenia roli odgrywanej przez broń jądrową w polityce międzynarodowej i, w dłuższej perspektywie, do wyeliminowania takiej broni”
Konferencja Pugwash w Sprawie Nauki i Problemów Światowych
1996 Carlos Filipe Ximenes Belo „Za ich pracę na rzecz sprawiedliwego i pokojowego rozwiązania konfliktu w Timorze Wschodnim”
José Ramos-Horta
1997 Jody Williams „Za wysiłki na rzecz zakazu stosowania i wyeliminowania min przeciwpiechotnych”
Międzynarodowa Kampania na rzecz Zakazu Min Przeciwpiechotnych
1998 David Trimble „Za ich wysiłki na rzecz znalezienia pokojowego rozwiązania konfliktu w Irlandii Północnej”
John Hume
1999 Lekarze bez Granic „W uznaniu pionierskiej pracy tej organizacji na kilku kontynentach”
2000 Kim Dae-jung „Za jego prace na rzecz demokracji i praw człowieka w Korei Południowej i Wschodniej Azji, a szczególnie pokoju i pojednania z Koreą Północną”
2001 Kofi Annan „Za ich pracę na rzecz lepiej zorganizowanego i bardziej pokojowego świata”
Organizacja Narodów Zjednoczonych
2002 Jimmy Carter „Za dziesięciolecia jego niestudzonych wysiłków w poszukiwaniu pokojowych rozwiązań konfliktów międzynarodowych, propagowania demokracji i praw człowieka i promowania rozwoju gospodarczego i socjalnego”
2003 Szirin Ebadi „Za jej wysiłki na rzecz demokracji i praw człowieka, zwłaszcza skupione na walce o prawa kobiet i dzieci”
2004 Wangari Maathai „Za jej wkład w zrównoważony rozwój, demokrację i pokój”
2005 Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej „Za ich wysiłki zapobiegające używaniu energii jądrowej do celów militarnych i gwarantujące użytkowanie jej dla celów pokojowych w sposób możliwie najbezpieczniejszy”
Muhammad el-Baradei
2006 Grameen Bank „Za ich wysiłki na rzecz stworzenia warunków do ekonomicznego i społecznego rozwoju od podstaw”
Muhammad Yunus
2007 Intergovernmental Panel on Climate Change „Za ich wysiłki na rzecz budowy i upowszechniania wiedzy na temat zmian klimatu wynikających z działań człowieka i za stworzenie podstaw dla środków, które są niezbędne do walki z takimi zmianami.”
Al Gore
2008 Martti Ahtisaari „Za jego ważne działania w celu rozwiązania konfliktów międzynarodowych, które podejmował na kilku kontynentach i przez ponad trzy dziesięciolecia”
2009 Barack Obama „Za jego nadzwyczajne wysiłki na rzecz wzmocnienia międzynarodowej dyplomacji i współpracy między narodami”
2010 Liu Xiaobo „Za jego długą i pokojową walkę o podstawowe prawa człowieka w Chinach”
2011 Ellen Johnson-Sirleaf „Za ich pokojową walkę o bezpieczeństwo kobiet i o prawo kobiet do pełnego uczestnictwa w budowaniu pokoju”
Leymah Gbowee
Tawakkul Karman
2012 Unia Europejska „Za ponad sześćdziesięcioletni wkład w rozwój pokoju i pojednania, demokracji i praw człowieka w Europie”
2013 Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej „Za szeroko zakrojone wysiłki na rzecz wyeliminowania broni chemicznej”
2014 Kailash Satyarthi „Za ich walkę z ciemiężeniem dzieci i młodych ludzi oraz o prawo wszystkich dzieci do edukacji”
Malala Yousafzai
Rok Wyróżniony Kraj Uzasadnienie

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.

Kategorie dla tego artykułu