Kolding [historia i autorzy]

Kolding (pol. Koldynga) - miasto w Danii, siedziba gminy Kolding. W 2008 r. miasto liczyło 55.596 mieszkańców. Polska posiada w nim swój konsulat honorowy.

Spis treści

Geografia

Miasto położone jest w południowej Jutlandii, nad trzema akwenami: rzeczką Koldingå, fiordem Kolding Fjord i jeziorem Slotsø. Kolding leży ok. 75 km na zachód od Odense, na skrzyżowaniu linii kolejowych (stacja Kolding) biegnących z zachodu na wschód Danii oraz z południa na północ kraju.

Historia

Najstarszy zachowany dokument odnoszący się do historii miasta pochodzi z 1321 r. Jest to potwierdzenie przez króla Krzysztofa II wcześniejszych przywilejów nadanych miastu przez jego poprzedników. Miasto rozwinęło się wokół kościoła powstałego w połowie XIII w. Położenie na skrzyżowaniu głównych dróg handlowych i nad fiordem sprzyjało rozwojowi handlu w okresie średniowiecza. Budowa zamku przez przyszłego króla Danii Abla w 1248 r. wpłynęła na podniesienie rangi miasta, które odtąd stało się rezydencją królewską na Jutlandii i ważnym ośrodkiem politycznym. Miasto otrzymało wiele przywilejów królewskich. Szczególnie pomyślnym okresem w rozwoju gospodarczym Koldyngi były lata 1536-1627. Miasto było wtedy jednym z ważniejszych ośrodków handlu bydłem. Załamanie gospodarcze spowodowane zostało uczestnictwem Danii w wojnie trzydziestoletniej. Koldynga została okupowana przez wojska cesarskie w 1627 r. doznając wielu szkód, a następnie epidemii w latach 1640 i 1654. Podczas ponownej okupacji miasta w 1644 zniszczeniu uległo wiele budynków. W czasie II wojny północnej 25 grudnia 1658 połączone siły polsko-duńskie dowodzone przez Stefana Czarnieckiego po dwudniowym oblężeniu zdobyły miasto. Koldynga została jednak najpierw splądrowana przez Szwedów, a następnie przez sojuszników Danii. Podczas oblężenia uszkodzony został zamek królewski. Na dodatek w 1659 r. wybuchła zaraza przyczyniając się do wyludnienia miasta. Pomimo pomocy finansowej udzielonej miastu przez kolejnych królów duńskich, Koldynga nie odzyskała już dawnej świetności. W 1672 r. miasto liczyło 1094 mieszkańców. W 1711 r. podczas trwającej w Kopenhadze zarazy na zamku w Koldyndze schroniła się duńska rodzina królewska. W XVIII w. Koldynga pogrążyła się w zapaści ekonomicznej. W 1769 r. miasto liczyło jedynie 1396 mieszkańców.

Pewne ożywienie polityczne i gospodarcze wywołało pojawienie się w mieście w 1807 r. duńskiej rodziny królewskiej poszukującej tutaj schronienia po zbombardowaniu Kopenhagi przez Anglików. Na krótko Koldynga stała się centrum administracyjnym kraju. W mieście pojawiły się w 1808 r. sojusznicze wojska hiszpańskie, które stacjonowały na zamku. W 1843 r. miasto otrzymało port handlowy nad fiordem, co przyczyniło się do rozkwitu handlu. Podczas I wojny o Szlezwik Koldynga została w 1848 r. okupowana przez wojska pruskie. 23 kwietnia 1849 miała tu miejsce bitwa z Prusakami, podczas której miasto doznało poważnych zniszczeń. Ponownie miasto wpadło w pruskie ręce podczas II wojny o Szlezwik w 1864 r. Okres po 1864 r. charakteryzował się uprzemysłowieniem i znacznym rozwojem gospodarczym miasta, co wiązało się m.in. z otwarciem linii kolejowej w 1866 r. Powstały zakłady spożywcze, kosmetyczne i odzieżowe, a liczba ludności potroiła się osiągając 12.516 osób w 1901 r.. Podczas okupacji niemieckiej w II wojnie światowej działał tutaj ruch oporu. W 1944 r. Niemcy aresztowali i zesłali do obozów koncentracyjnych 27 osób wydających w Koldyndze nielegalną gazetę Budstikken. Dokonywano także aktów sabotażu skierowanych przeciw wojskom okupacyjnym, które wznosiły tutaj fortyfikacje.

Zabytki oraz interesujące miejsca

  • Zamek Królewski Koldinghus - dawna siedziba królów Danii. Zamek został wzniesiony w średniowieczu. Rozbudowany w XV w. przez Krzysztofa bawarskiego. Zamek pełnił funkcje obronne, jednocześnie będąc jutlandzką siedzibą duńskich królów i królowych. Zamek spłonął w 1808 r. i do odbudowy w XX w. był ruiną. Obecnie muzeum.
  • Kościół św. Mikołaja (Skt. Nikolaj kirke) z XIII w., gotycki z renesansowym wyposażeniem wnętrza (ołtarz, ambona) i epitafiami z XVII i XVIII w.
  • Muzeum Sztuki Trapholt (Kunstmuseet Trapholt).

Herb Koldyngi

Herb Koldyngi znany jest z pieczęci z 1421 r., ale jest starszy. Pieczęć ukazuje podrywającego się do lotu orła na skale otoczonej falami. Obok orła widnieje kwitnąca lilia. Na pieczęci widać zniekształcony napis łaciński: S'CIWITATIS IN KAALDYNG (pieczęć miasta Koldyngi). Początkowo pieczęć była znakiem Gildii Św. Jerzego w Koldyndze, ale później stała się pieczęcią miejską. Nie jest znane pewne znaczenie symboli występujących w herbie Koldyngi. Herb miasta został oficjalnie potwierdzony w 1938 i w 1988 r.

Burmistrzowie Koldyngi od 1877 r.

  • 1877-1909: Caspar Peter Charles Schiørring (1831-1913)
  • 1909-1914: Viggo Baller (1859-1935)
  • 1914-1916: Edvard Lau (1859-1924)
  • 1916-1923: Oluf Bech (1865-1958)
  • 1923-1925: Hans Soll (1874-1947)
  • 1925-1930: Therkild Fischer-Nielsen (1873-1960)
  • 1930-1937 i 1943-1946: Valdemar Juhl (1898-1982)
  • 1937-1943: Knud Hansen (1866-1952)
  • 1946-1950: Søren M. Jensen (1892-1972)
  • 1950-1962: Peter Beirholm (1892-1964)
  • 1962-1977: Peter Ravn (1912-1997)
  • 1977-1985: Bent Rasmussen (ur. 1932)
  • 1985-2009: Per Bødker Andersen (ur. 1946)
  • od 1.I.2010: Jørn Pedersen (ur. 1968)

Miasta partnerskie

  • Anjō, Japonia
  • Delmenhorst, Niemcy
  • Drammen, Norwegia
  • Huéscar, Hiszpania
  • Lappeenranta, Finlandia
  • Poniewież, Litwa
  • Piza, Włochy
  • Stykkishólmur, Islandia
  • Szombathely, Węgry
  • Örebro, Szwecja

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.

Kategorie dla tego artykułu