Jednostki artylerii Wojska Polskiego [historia i autorzy]

Jednostki artylerii Wojska Polskiego - spis polskich jednostek artylerii: ich organizacja, geneza, podległość i przeformowania; miejsce stacjonowania.

Spis treści

Artyleria Wojska I Rzeczypospolitej

Korpus Artylerii Koronnej

  • Brygada Cekhauzu Warszawskiego
  • Brygada Cekhauzu Kamienieckiego

od 1790

  • 1 Brygada Artylerii w Warszawie
  • 2 Brygada Artylerii w Poznaniu
  • 3 Brygada Artylerii w Połonnem na Ukrainie
  • 4 Brygada Artylerii w Winnicy na Podolu
  • 5 Brygada Artylerii w Kamieńcu Podolskim

Arsenały (do XVII wieku - cekhauzy)

  • Arsenał Królewski w Krakowie
  • Arsenał Królewski w Warszawie
  • Arsenał Zamojski
  • Stary i Nowy Arsenał w Wilnie
  • Wielka i Mała Zbrojownia w Gdańsku

Artyleria w okresie zaborów

  • Batalion Artylerii (Legiony Polskie we Włoszech)
  • 1 Batalion Artylerii - powstała w 1807 jednostka WP Księstwa Warszawskiego; ze składu 1 Legii księcia Poniatowskiego;
  • 2 Batalion Artylerii - powstała w 1807 jednostka WP Księstwa Warszawskiego; ze składu 2 Legii gen. Zajączka;
  • 3 Batalion Artylerii - powstała w 1807 jednostka WP Księstwa Warszawskiego; ze składu 3 Legii gen. Dąbrowskiego;
  • Pułk Artylerii Pieszej Księstwa Warszawskiego - sformowany w 1910;
  • Pułk Artylerii Konnej Księstwa Warszawskiego
  • Brygada Artylerii Lekkokonnej - jednostka WP Królestwa Kongresowego; sztab stacjonował w Łęczycy
  • 1 Brygada Artylerii Pieszej - jednostka WP Królestwa Kongresowego; sztab stacjonował w Grójcu;
  • 2 Brygada Artylerii Pieszej - jednostka WP Królestwa Kongresowego; sztab stacjonował w Kocku;
  • Korpus Rakietników - jednostka WP Królestwa Kongresowego; sztab stacjonował w Warszawie;

Artyleria w II RP

  • 1 Brygada Artylerii
  • 1 Brygada Artylerii Wojsk Wielkopolskich (1919) → 14 BA
  • 2 Brygada Artylerii
  • 2 Brygada Artylerii Wojsk Wielkopolskich (1919) → 15 BA
  • 3 Brygada Artylerii
  • 3 Brygada Artylerii Wojsk Wielkopolskich (1919) → 17 BA
  • 4 Brygada Artylerii
  • 5 Brygada Artylerii
  • 6 Brygada Artylerii
  • 7 Brygada Artylerii
  • 8 Brygada Artylerii
  • 9 Brygada Artylerii
  • 10 Brygada Artylerii
  • 11 Brygada Artylerii
  • 12 Brygada Artylerii
  • 13 Brygada Artylerii
  • 14 Brygada Artylerii (1919-1921)
  • 15 Brygada Artylerii (1919-1921)
  • 16 Brygada Artylerii
  • 17 Brygada Artylerii (1919-1921)
  • 18 Brygada Artylerii
  • 19 Brygada Artylerii (1920-1921)
  • 20 Brygada Artylerii (1920-1921)
  • 21 Brygada Artylerii (1920-1921)
  • 22 Brygada Artylerii (1920-1921)

Artyleria PSZ na Zachodzie

Pułki artylerii

We Francji

  • 1 Wileński Pułk Artylerii Lekkiej - 1 Dywizja Grenadierów
  • 1 Pomorski Pułk Artylerii Ciężkiej - 1 Dywizja Grenadierów
  • 2 Warszawski Pułk Artylerii Lekkiej - 2 Dywizja Strzelców Pieszych
  • 2 Modliński Pułk Artylerii Ciężkiej - 2 Dywizja Strzelców Pieszych
  • 3 Pułk Artylerii Lekkiej - 3 Dywizja Piechoty
  • 3 Pułk Artylerii Ciężkiej - 3 Dywizja Piechoty
  • 4 Pułk Artylerii Lekkiej - 4 Dywizja Piechoty
  • 4 Pułk Artylerii Ciężkiej - 4 Dywizja Piechoty

W Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie

  • Karpacki Pułk Artylerii

W PSZ w ZSRR

  • 5 Pułk Artylerii Lekkiej - pułk artylerii 5 DP
  • 6 Pułk Artylerii Lekkiej - pułk artylerii 6 DP
  • 7 Pułk Artylerii Lekkiej - pułk artylerii 7 DP
  • 8 Pułk Artylerii Lekkiej - pułk artylerii 8 DP
  • 9 Pułk Artylerii Lekkiej - pułk artylerii 9 DP
  • 10 Pułk Artylerii Lekkiej - pułk artylerii 10 DP
  • 7 Pułk Artylerii Ciężkiej - pułk artylerii 7 DP
  • 8 Pułk Artylerii Ciężkiej - pułk artylerii 8 DP
  • 9 Pułk Artylerii Ciężkiej - pułk artylerii 9 DP

W Wielkiej Brytanii

  • 1 Pułk Artylerii Ciężkiej (I KP)
  • 1 Pułk Artylerii Lekkiej (1 DGren)
  • 14 Pułk Artylerii Lekkiej (4 DP)
  • 15 Pułk Artylerii Lekkiej (4 DP)
  • 1 Pułk Artylerii Motorowej (1 DPanc)
  • 2 Pułk Artylerii Motorowej (1 DPanc)
  • 3 Pułk Artylerii Motorowej (2 DGPanc., 4 DP)
  • 1 Pułk Artylerii Przeciwpancernej (1 DPanc)
  • 2 Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2 DGPanc)
  • 2 Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2 DPanc)
  • 4 Pułk Artylerii Przeciwpancernej (4 DP)
  • 11 Pułk Artylerii Przeciwpancernej (kadrowy) (I KP)
  • 2 Pułk Pomiarów Artylerii (kadrowy) (I KP)

W Armii Polskiej na Wschodzie i 2 Korpusie Polskim

  • 2 Grupa Artylerii (AP na Wsch., 2 KP)
  • 1 Karpacki Pułk Artylerii Lekkiej (3 DSK)
  • 2 Karpacki Pułk Artylerii Lekkiej (3 DSK)
  • 3 Karpacki Pułk Artylerii Lekkiej (3 DSK)
  • 4 Kresowy Pułk Artylerii Lekkiej (5 KDP)
  • 5 Wileński Pułk Artylerii Lekkiej (5 KDP)
  • 6 Lwowski Pułk Artylerii Lekkiej (5 KDP)
  • 7 Pułk Artylerii Lekkiej (2 GA) → 7 Pułk Artylerii Konnej
  • 8 Pułk Artylerii Lekkiej (2 DPanc) → 16 Pułk Artylerii Lekkiej
  • 9 Pułk Artylerii Lekkiej (2 GA) → 9 Pułk Artylerii Najcięższej
  • 10 Pułk Artylerii Ciężkiej (2 GA)
  • 11 Pułk Artylerii Ciężkiej (2 GA)
  • 12 Pułk Artylerii Ciężkiej (2 GA)
  • 13 Pułk Artylerii Ciężkiej (2 GA)
  • 16 Pułk Artylerii Lekkiej (2 WDPanc)
  • 17 Pułk Artylerii Mieszanej (7 DP)
  • 7 Pułk Artylerii Konnej (2 GA, 2 DPanc)
  • 3 Karpacki Pułk Artylerii Przeciwpancernej (3 DSK)
  • 5 Kresowy Pułk Artylerii Przeciwpancernej (5 KDP)
  • 7 Pułk Artylerii Przeciwpancernej (2 KP)
  • 1 Pułk Pomiarów Artylerii (2 KP)

Artyleria ludowego Wojska Polskiego

W ludowym Wojsku Polskim zachowano ciągłość numeracji dla jednostek artylerii naziemnej i artylerii przeciwlotniczej, a w latach 1944-1945 również dla oddziałów artylerii samochodowej (samobieżnej). Związkom taktycznym i oddziałom formowanym w latach 50. XX wieku nadawane były kolejne numery. W latach 60. XX wieku rozpoczęto proces przekazywania istniejącym jednostkom artylerii „dziedzictwa tradycji, historycznych nazw i numerów” jednostek LWP, które walczyły w II wojnie światowej. Strzałka ( → ) oznacza przeformowanie lub przemianowanie jednostki wojskowej. Kursywą zaznaczono tzw. jednostki czasu „W” - jednostki mobilizowane lub oddziały (ZT) planowane do sformowania.

Dywizje artylerii

  • 2 Łużycka Dywizja Artylerii (1944-1945) → 12 BAC (1945-1951) → 8 DAP (1951-1961)
  • 5 Dywizja Artylerii (1945) → 13 BAC (1945-1951) → 6 DAP
  • 5 Dywizja Artylerii Armat (1956-1957)
  • 6 Dywizja Artylerii Przełamania (1951-1956) → 6 BAP
  • 8 Dywizja Artylerii Przełamania (1951-1961)
  • 10 Dywizja Artylerii Armat (1956-1957)

Brygady artylerii

  • Brygada Artylerii im. Józefa Bema (1943) → 1 Brygada Artylerii Ciężkiej im. Józefa Bema (1943-1945) → 24 dac i 25 dac (1945-1949) → 15 BAC
  • 1 Warszawska Brygada Artylerii Armat im. gen. Bema (1967-1989) → 1 Ośrodek Szkolenia Specjalistów Wojsk Rakietowych i Artylerii (1989-1993) → 1 BA
  • 1 Samodzielna Brygada Moździerzy (1944-1945)
  • 2 Brygada Artylerii Haubic (1944-1945) → 73 pah (1945-1951) → 17 BAH
  • 2 Pomorska Brygada Artylerii (1967-1992) → 2 Pomorski Pułk Rakiet
  • 3 Brygada Artylerii Haubic (1944-1945) → 74 pah (1945-1951) → 19 BAH
  • 3 Warszawska Brygada Artylerii (1969-1993) → 3 Pułk Rakiet im. Króla Stefana Batorego
  • 4 Brygada Artylerii Przeciwpancernej (1944-1945) → 76 Manewrowy Pułk Artylerii
  • 5 Brygada Artylerii Ciężkiej (1944-1945) → 80 pac (1945-1946) → 26 dac (1946-1948)
  • 5 Pomorska Brygada Artylerii Armat (1967-1990) → 5 Brygada Artylerii Armat (1991-2001)
  • 6 Brygada Artylerii Lekkiej (1944-1945) → 68 pah (1945-1951) → 26 BAH
  • 6 Brygada Artylerii Przełamania (1956-1957) → 6 Brygada Artylerii Armat (1957-1991)
  • 7 Brygada Artylerii Haubic (1944-1945) → 70 pah (1945-1951) → 29 BAH
  • 8 Brygada Artylerii Ciężkiej (1944-1945) → 67 pac (1945-1951) → 33 BAC
  • 9 Drezdeńska Brygada Artylerii Przeciwpancernej (1944-1945) → 55 pal
  • 10 Brygada Artylerii Ciężkiej (1944-1945) → 71 pac (1945-1951) → 21 BAC
  • 11 Brygada Artylerii Przeciwpancernej (1944-1945)
  • 12 Łużycka Brygada Artylerii Ciężkiej (1945-1951) → 8 DAP
  • 13 Brygada Artylerii Ciężkiej (1945-1951) → 6 DAP
  • 14 Sudecka Brygada Artylerii Przeciwpancernej (1944-1945) → 54 pal
  • 14 Brygada Artylerii Ciężkiej (1947-1955) → 14 Brygada Artylerii Armat (1955-1957)
  • 15 Brygada Artylerii Ciężkiej (1949-1956) → 15 Warszawska Brygada Artylerii Armat (1956-1967) → 1 BAA
  • 16 Brygada Artylerii Armat (1956-1957)
  • 17 Brygada Artylerii Haubic (1951-1955)
  • 18 Brygada Artylerii im. gen. dyw. Franciszka Jóźwiaka (1962-1992) → 18 Pułk Rakiet
  • 19 Brygada Artylerii Haubic (1951-1957)
  • 20 Brygada Artylerii (1963-1967) → 2 Pomorska Brygada Artylerii
  • 21 Brygada Artylerii Ciężkiej (1951-1955) → 21 Berlińska Brygada Artylerii Armat (1955-1957)
  • 22 Brygada Artylerii Przeciwpancernej (1951-1955)
  • 23 Brygada Artylerii Przeciwpancernej (1951-1955)
  • 23 Brygada Artylerii Armat (1984-1995) → 23 BA
  • 24 Brygada Moździerzy (1953-1955) → 24 Brygada Moździerzy Ciężkich (1955-1961)
  • 25 Brygada Artylerii Haubic (1953-1956) → 25 Brygada Artylerii Haubic Ciężkich (1956-1957) → 1 pah
  • 26 Brygada Artylerii Haubic (1951-1955)
  • 27 Brygada Moździerzy (1953-1955) → 27 Brygada Moździerzy Ciężkich
  • 28 Brygada Artylerii Przeciwpancernej (1951-1956)
  • 29 Brygada Artylerii Haubic (1951-1956) → 29 Brygada Artylerii Haubic Ciężkich (1956-1957) → 29 BAH
  • 30 Brygada Artylerii Haubic Ciężkich (1953-1955)
  • 31 Brygada Artylerii Armat (1956-1967) → 5 Pomorska Brygada Artylerii Armat
  • 32 Brygada Artylerii Haubic (1953-1961) → 32 Łużycka Brygada Artylerii → 32 Łużycka Szkolna Brygada Artylerii im. gen. broni Bolesława Czarniawskiego
  • 33 Brygada Artylerii Ciężkiej (1951-1955) → 33 Brygada Artylerii Armat (1955-1957)
  • 34 Brygada Artylerii Haubic Ciężkich (1953-1955)
  • 35 Brygada Artylerii Armat (1956-1957) → 115 dah
  • 36 Brygada Artylerii (1964-1969) → 3 Warszawska Brygada Artylerii
  • 47 Brygada Artylerii Przeciwpancernej

Artyleria Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (1990-2012)

Brygady artylerii

  • 1 Ośrodek Szkolenia Specjalistów Wojsk Rakietowych i Artylerii w Węgorzewie (1989-1993) → 1 BA
  • 1 Mazurska Brygada Artylerii im. gen. Józefa Bema w Węgorzewie (1993-2010) → 11 pa
  • 2 Brygada Rakiet Operacyjno-Taktycznych w Choszcznie (1991-1993) → 2 pr
  • 3 Brygada Rakiet Operacyjno-Taktycznych w Biedrusku (1991-1993) → 3 pr
  • 5 Brygada Artylerii Armat w Głogowie (1991-1995) → 5 BA
  • 5 Brygada Artylerii w Głogowie (1995-2001)
  • 6 Toruńska Brygada Artylerii im. Józefa Bema w Toruniu (1991-2001) → 6 das
  • 18 Brygada Artylerii w Bolesławcu (1991-1993) → 18 pr
  • 23 Brygada Artylerii Armat (1984-1995) w Zgorzelcu → 23 BA
  • 23 Śląska Brygada Artylerii w Zgorzelcu (1995-1998) i w Bolesławcu (1998-2011) → 23 pa
  • 32 Ośrodek Szkolenia Wojsk Rakietowych i Artylerii w Orzyszu

Pułki artylerii (ośrodki materiałowo-techniczne)

  • 1 Pułk Artylerii w Bartoszycach (do 1993) → 9 pa
  • 1 Ciechanowski Pułk Artylerii Mieszanej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Ciechanowie (1994-2000) → 1 pa
  • 1 Ciechanowski Pułk Artylerii im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Ciechanowie (2000-2010)
  • 2 Pułk Artylerii Legionów im. Króla Władysława IV w Szczecinie (do 1995) → 2 pam
  • 2 Pułk Artylerii Mieszanej Legionów im. Króla Władysława IV w Szczecinie (1995-2001) → 2 pa
  • 2 Pułk Artylerii Legionów im. Króla Władysława IV w Choszcznie (2001-2011)
  • 2 Pomorski Pułk Rakiet im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Choszcznie (1993-2001)
  • 3 Ośrodek Materiałowo-Techniczny w Chełmie (1989-1996) → 3 dappanc
  • 3 Pułk Rakiet im. Króla Stefana Batorego w Biedrusku (1993-2001)
  • 4 Pułk Artylerii w Kołobrzegu (do 1994) → 4 pam
  • 4 Kołobrzeski Pułk Artylerii Mieszanej im. gen. Wincentego Aksamitowskiego w Kołobrzegu (1994-2001)
  • 5 Pułk Artylerii w Sulechowie (1993-1998) → 5 pam
  • 5 Pułk Artylerii Mieszanej w Sulechowie (1999-2001) → 5 pa
  • 5 Lubuski Pułk Artylerii w Sulechowie (od 2001)
  • 9 Ośrodek Materiałowo-Techniczny w Morągu (1989-1994) → 16 pappanc
  • 9 Bartoszycki Pułk Artylerii w Morągu (1994-2000)
  • 10 Śląski Pułk Artylerii Mieszanej im. kadeta Zygmunta Kuczyńskiego w Kędzierzynie-Koźlu (1994-1998)
  • 11 Pułk Artylerii im. gen. dyw. Stanisława Kopańskiego w Żarach (1995-2001)
  • 11 Mazurski Pułk Artylerii im. gen. Józefa Bema w Węgorzewie (od 2011)
  • 13 Kostrzyński Pułk Artylerii im. płk. Mikołaja Gomólickiego w Kostrzynie nad Odrą (1994-1998)
  • 14 Pułk Artylerii Przeciwpancernej w Kwidzynie (1967-1994) → 14 pappanc
  • 14 Suwalski Pułk Artylerii Przeciwpancernej im. marszałka Józefa Piłsudskiego w Suwałkach (1994-2010) → 14 dappanc
  • 16 Pomorski Pułk Artylerii im. gen. dyw. Emila Przedrzymirskiego-Krukowicza w Braniewie (1970-2011)
  • 16 Morąski Pułk Artylerii Przeciwpancernej im. gen. Krzysztofa Arciszewskiego w Morągu (1994-2001)
  • 17 Gnieźnieński Pułk Artylerii Przeciwpancernej im. Króla Bolesława Chrobrego w Gnieźnie (1995-1998)
  • 18 Pułk Rakiet w Bolesławcu (1993-2001)
  • 20 Pułk Artylerii Przeciwpancernej w Pleszewie (1967-1993) i Żarach (1993-2001)
  • 22 Pułk Artylerii w Sulechowie (1955-1993) → 5 pa
  • 23 Śląski Pułk Artylerii w Bolesławcu (od 2012)
  • 30 Pułk Artylerii Mieszanej w Stargardzie Szczecińskim (1994-1998)
  • 33 Pułk Artylerii w Żarach (1969-1995) → 11 pa
  • 37 Ośrodek Materiałowo-Techniczny w Kędzierzynie-Koźlu → 10 pam
  • 37 Pułk Artylerii w Stargardzie Szczecińskim (1991-1994) → 30 pam
  • 39 Pułk Artylerii w Tarnowskich Górach
  • 40 Ośrodek Materiałowo-Techniczny w Jarosławiu (1989-2001)
  • 91 Pułk Artylerii Przeciwpancernej w Gnieźnie (1991-1995) → 17 pappanc
  • 113 Pułk Artylerii w Kostrzynie nad Odrą (1968-1994) → 13 pa

Dywizjony artylerii

  • 1 Dywizjon Rakiet Taktycznych w Trzebiatowie 8 DZ (1964-1992)
  • 1 Dywizjon Artylerii Samobieżnej „Pion” 23 BA w Bolesławcu
  • 3 Chełmski Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej w Chełmie
  • 3 Dywizjon Artylerii Rakietowej w Chełmie
  • 4 Dywizjon Rakiet Taktycznych w Malborku 16 DZ (1963-1992)
  • 5 Dywizjon Rakiet Taktycznych w Giżycku 1 DZ (1967-1993) → 5 dr
  • 5 Dywizjon Rakiet w Giżycku WOW (1993-1994)
  • 5 Dywizjon Artylerii Mieszanej w Krakowie 6 BPD (1963-1992)
  • 6 Toruński Dywizjon Artylerii Samobieżnej im. gen. Józefa Bema w Toruniu (DWL)
  • 7 Dywizjon Rakiet Taktycznych w Budowie (1963-1992) → 2 do 2 pr
  • 8 Dywizjon Rakiet Taktycznych w Tarnowskich Górach 10 DZ (1964-1993) → 8 dr
  • 8 Dywizjon Rakiet w Tarnowskich Górach KOW (193-1994)
  • 10 Dywizjon Rakiet Taktycznych w Żarach 11 DZ (1963-1992)
  • 14 Jarosławski Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej w Jarosławiu (1993-2001)
  • 14 Dywizjon Artylerii Samobieżnej im. gen. bryg. Wacława Wieczorkiewicza w Jarosławiu (21 BSP)
  • 14 Dywizjon Artylerii Rakietowej 21 BSP w Jarosławiu (1993-2006)
  • 21 Dywizjon Artylerii Mieszanej (1993-2000)

Artyleria Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (po 2012)

Wojska Rakietowe i Artyleria Wojsk Lądowych

  • Szefostwo Wojsk Rakietowych i Artylerii Pionu Szkolenia Dowództwa Wojsk Lądowych w Warszawie
  • 5 Lubuski Pułk Artylerii w Sulechowie (DWL)
  • 11 Mazurski Pułk Artylerii im. gen. Józefa Bema w Węgorzewie (DWL)
  • 23 Śląski Pułk Artylerii w Bolesławcu (DWL)
  • 14 Dywizjon Artylerii Samobieżnej im. gen. bryg. Wacława Wieczorkiewicza w Jarosławiu (21 BSP)
  • 14 Suwalski Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Suwałkach (11 pa)

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.

Kategorie dla tego artykułu