Herb Warszawy [historia i autorzy]

Herb Warszawy – jeden z symboli miejskich Warszawy.

Spis treści

Symbolika

Przedstawia w czerwonym polu postać kobiety z rybim ogonem, z wzniesioną szablą (bułatem) w ręce prawej i tarczą okrągłą w ręce lewej. Barwy ciała naturalne, włosy, szabla i tarcza złote. Nad tarczą herbową znajduje się złota korona królewska. Korona symbolizuje również zwycięstwo.

Historia

Na przestrzeni wieków syrena zmienia się, przyjmując kolejno następujące dwie postaci:

  • syrena upoczwarzona (potworowata)
Górna połowa ludzka, kobieca, na niektórych starszych pieczęciach prawdopodobnie męska, dolna z rozwiniętymi skrzydłami (czasem bez), ogonem i dwiema łapami.
Sugeruje się, że motyw może być zaczerpnięty z popularnych w średniowieczu Physiologusa i bestiarów.
Najstarszy istniejący wizerunek herbu Warszawy występuje na pieczęciach dokumentów rady miejskiej Warszawy z 7 kwietnia 1400 roku, przeznaczonych dla rady miejskiej Torunia i tamże zachowanych. Górna część tej syrenki jest ludzka - głowa z lokami, ręce trzymające miecz i tarczę, być może kobiecy tułów. Niżej przechodzi jednak w ptasi tułów, pokryty piórami lub łuskami, ze skrzydłami z lotkami, ma też długi jakby wężowaty ogon i szponiaste łapy. Syrenka ta znajduje się na trójkątnej tarczy herbowej otoczonej ornamentem roślinnym, wokół której dalej umieszczony jest napis:
(P[ieczęć] miasta Warszawy).
Na kolejnych pieczęciach pochodzących z drugiej połowy XV i początku XVI wieku górna połowa syrenki jest prawdopodobnie męska, w czasch późniejszych pojawia się kobieta z upiętymi lub rozpuszczonymi włosami i wyraźnym biustem, skrzydła są błoniaste (nieptasie już).
  • syrena w kształcie półkobiety półryby
W oficjalnej symbolice miejskiej czyli na pieczęciach pojawia się dopiero od około połowy XVIII wieku. Jednak już od drugiej połowy XVII wieku spotykana jest na ilustracjach do utworów literackich.

Obydwie postacie syreny są zbrojne - trzymają miecz i tarczę.

Obecny herb Warszawy został przyjęty w wyniku konkursu przeprowadzonego w 1938 roku. Autorem zwycięskiego projektu był artysta grafik Feliks Szczęsny Kwarta. Przyjęty 31 stycznia 1938 roku. Został przywrócony 15 sierpnia 1990 roku, po zmianach dokonanych w okresie PRL (1967), kiedy herb pozbawiony był korony, a Syrena była uproszczona i z rozpuszczonymi włosami.

Semper invicta

Zarządzeniem naczelnego wodza gen. dyw. Władysława Sikorskiego z dnia 9 listopada 1939 do herbu miasta dodano Order Wojenny Virtuti Militari na wstążce orderowej z liśćmi laurowymi ze wstęgą i z łacińską dewizą Semper invicta (Zawsze niezwyciężona).

Przemówienie okolicznościowe gen. Sikorskiego:

29 lipca 2004 roku Rada Warszawy przyjęła uchwałę o wpisaniu Orderu Wojennego Virtuti Militari w Herb Wielki Miasta Stołecznego Warszawa.

Herb Warszawy w kulturze

"Syreną w herbie swoim szczyci się Warszawa,

Z syreny jednej grobu Neapolu sława.
Coś więcej nad Neapol ma Warszawa przecie,
Warszawa miast królowa na sarmackim świecie."
Józef Epifani Minasowicz (1718-1796)

  • Wiersz "Na herb miasta Warszawy" napisał polski poeta Józef Epifani Minasowicz,

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.

Kategorie dla tego artykułu