Dorota z Mątowów [historia i autorzy]

Dorota z Mątowów OFS lub Dorota z Mątów, właśc. Dorota Schwartze (ur. 25 stycznia 1347 w Groß-Montau w Prusach, zm. 25 czerwca 1394 w Marienwerder) − wdowa, tercjarka franciszkańska, rekluza, stygmatyczka, błogosławiona lub święta Kościoła rzymskokatolickiego.

Spis treści

Biografia

Urodziła się w niem. Groß-Montau (dzisiejsze Mątowy Wielkie), koło Malborka w wielodzietnej i religijnej rodzinie, jako siódme z kolei dziecko kolonisty niderlandzkiego Wilhelma Schwartze (niderl. Bauern Willem Swarte ) i jego żony Agaty. Ochrzczona została 6 lutego tego samego roku w dzień pamięci patronki św. Doroty z Cezarei. Od najmłodszych lat wiodła życie pokutne. Mając sześć lat otrzymała dar stygmatów i chciała wieść życie zakonne.

W 1363 roku, mając 16 lat, pod wpływem rodziców poślubiła starszego od siebie o 20 lat mieszczanina gdańskiego Adalberta (Wojciecha) z którym miała dziewięcioro dzieci i zamieszkała z nim w Gdańsku. Małżeństwo nie było udane. Adalbert awanturował się i bił Dorotę. Sam prowadząc życie wystawne zabraniał jej uczęszczania na mszę świętą. W czasie panującej epidemii ośmioro ich dzieci zmarło, co miało wpływ na nawrócenie męża. Epidemię (i rodziców) przeżyła tylko córka Gertruda, która wstąpiła później do klasztoru benedyktynek w Chełmnie.

Po nawróceniu męża Dorota odbyła z nim kilka pielgrzymek do różnych sanktuariów w Europie. Po jego śmierci w 1390 udała się do niem. Marienwerder, (dzisiejszy Kwidzyn), gdzie jej spowiednikiem został dawny dziekan wydziału teologii na uniwersytecie w Pradze Jan z Kwidzyna. O ile poprzedni spowiednicy Radislaus i Mikołaj z Pszczółek nie rozumieli potrzeb duchowych Doroty, krzyżacki dziekan kapituły – Jan z Kwidzyna szybko uznał ją za mistyczkę dużej miary, przypominającą w swojej ascezie szkoły mistyczno-ascetyczne Niderlandów. Wbrew ówczesnym obyczajom Jan z Kwidzyna zezwolił Dorocie na częstą komunię świętą.

Dorota zmarła jako pustelnica (rekluza), zamurowana w małej celi przylegającej do prezbiterium kościoła w Kwidzynie, której jedno okno wychodziło do kościoła, drugie na zewnątrz.

W 2008 r. badania archeologiczne przeprowadzone w katedrze w Kwidzynie przez naukowców z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu ujawniły pod posadzką prezbiterium grób, który może być, według jednej z hipotez, grobem Doroty z Mątowów.

Duchowość

Duchowość Doroty przypomina duchowość devotio moderna i św. Brygidy Szwedzkiej. Jan z Kwidzyna spisał jej objawienia w dwóch dziełach w formie dialogu: Conffessiones i Apparitiones. Napisał także traktaty o jej życiu i duchowości Septililium i Liber de festis. Bł. Dorota znana jest także z krytyki upadku moralnego zakonu krzyżackiego i osoby Konrada Wallenroda.

Legendy

Legenda błogosławionej Doroty

„W 1410 r. po klęsce zakonu Krzyżackiego pod Grunwaldem Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Henryk von Plauen udał się do Malborka by bronić zamku. Zorganizował obronę, a następnie oddał się modlitwie, prosząc błogosławioną Dorotę by uchroniła Malbork przed rycerstwem polsko-litewskim i wojskami sprzymierzonymi. Dorota ukazała się mu we śnie, w noc poprzedzającą przybycie wojsk króla Władysława Jagiełły i obiecała, że uchroni Malbork od zdobycia, za cenę tego iż… Ciało von Plauena nie spocznie w Malborku i przez następne 600 lat miejsce jego pochówku będzie nieznane. Nadejdzie jednak dzień, kiedy następca Wielkiego Mistrza przybędzie na wezwanie Błogosławionej Doroty i z należytą godnością uczci pamięć poprzedników.”

W literaturze

Dorota z Mątów była pierwowzorem opisanej przez Adama Mickiewicza w powieści poetyckiej Konrad Wallenrod Aldony, zamurowanej w wieży zamku w Malborku, która przez wskazanie Wallenroda jako „tego, który «ich» zniszczy” przyczyniła się do wybrania go na Wielkiego Mistrza Zakonu.

Życie Doroty z Mątowów opisał Günter Grass w powieści Turbot (Der Butt) z 1977.

Patronat

Błogosławiona Dorota jest patronką Prus i Pomorza, kobiet, matek, hutników-odlewników, latarni i różańca.

Dzień obchodów

Jej wspomnienie liturgiczne obchodzone jest w Kościele rzymskokatolickim w dzienną pamiątkę śmierci (25 czerwca), wspominana jest w niektórych diecezjach niemieckich oraz przez zakon krzyżacki.

W polskim Kościele katolickim ma rangę wspomnienia obowiązkowego w archidiecezji gdańskiej i warmińskiej oraz diecezji elbląskiej.

Parafie i kościoły

  • Parafia bł. Doroty z Mątów w Gdańsku
  • Parafia bł. Doroty z Mątów w Elblągu

Beatyfikacja i kanonizacja

9 stycznia 1976 roku papież Paweł VI podpisał dekret Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych zatwierdzający długotrwały kult Doroty z Mątowów. Uroczystości dziękczynne z tej okazji odbyły się w Gdańsku, w katedrze oliwskiej, 13 grudnia 1976 roku.

Zgodnie z normami, odtąd Dorocie z Mątowów przysługiwał tytuł pod jakim była czczona w Kościele. W Polsce była nazywana błogosławioną, zaś w Niemczech świętą, dlatego Dorota z Mątowów raz jest nazywana błogosławioną, raz świętą Dorotą.

Do głębokich czcicieli bł. Doroty należał papież Benedykt XVI. W 1999 roku, jako ówczesny prefekt Kongregacji Nauki Wiary, odbył podróż do Kwidzyna. Tam w katedrze kwidzyńskiej w kaplicy błogosławionej Doroty z Mątowów modlił się przed jej wizerunkiem.

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.

Kategorie dla tego artykułu