Dale (Śródziemie) [historia i autorzy]

Dale – miasto i królestwo ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia.

Jest jednym miejsc akcji Hobbita, dawnym miastem ludzi blisko związanych z krasnoludami. Wspominają o nim również bohaterowie Władcy Pierścieni, bowiem Dale odgrywa też rolę w konflikcie między siłami dobra a zła, przedstawionym w tej powieści. Pewne na temat tego miasta informacje zawierają także Dodatki do Władcy Pierścieni.

Położenie Dale jest zaznaczone ma mapie Throra, dołączonej do Hobbita.

  • W angielskim oryginale – Dale
  • Przekład Marii Skibniewskiej – Dal
  • Przekład Jerzego Łozińskiego – Dale
  • Przekład Marii i Cezarego Frąców – Dale
  • Przekład Pauliny Braiter – Dale
Spis treści

Położenie

Miasto było położone nad Celduiną, w rozległej dolinie u południowych stoków Ereboru, między dwoma wysuniętymi ramionami tej góry. Zamieszkane było przez ludzi z obszarów Rhovanionu.

Dzieje państwa-miasta

Nie wiadomo kiedy dokładnie powstało, być może po 2590 roku Trzeciej Ery, kiedy to krasnoludowie powrócili do Ereboru. Dale stało się stolicą i głównym ośrodkiem królestwa o tej samej nazwie. Przez kolejne lata rozwijało się bardzo pomyślnie, było ważnym ośrodkiem handlowym. Swoją świetność i dobrobyt zawdzięczało przyjaźni z krasnoludami z plemienia Durina. W zamian głównie za żywność, mieszkańcy miasta otrzymywali znakomite krasnoludzkie wyroby z metalu, przede wszystkim broń. Wielu rzemieślników z Dale uczyło się tajników kunsztu od ereborskich mistrzów. Oba królestwa łączył zapewne sojusz.

Ten pomyślny okres został jednak gwałtownie przerwany, gdy w 2770 roku Trzeciej Ery smok Smaug zdobył Erebor i zniszczył królestwo krasnoludów. Wkrótce zaczął atakować Dale, zabijając mieszkańców i niszcząc miasto. W walce z bestią zginął król Girion, a resztki tamtejszej ludności uciekły na południe, do Esgaroth. W stanie kompletnej ruiny Dale pozostawało niezamieszkane przez wiele lat, aż do 2941 roku.

Odnowienie Dale przyszło po zabiciu Smauga i Bitwie Pięciu Armii. Odbudował je Bard Łucznik, potomek Giriona i zabójca smoka. Za rządów jego i jego następców, Baina i Branda, Dale odzyskało dawną świetność. Granice królestwa zaczęły sięgać daleko na wschód i południe. Odżyły również przyjazne i serdeczne kontakty z odnowionym państwem krasnoludów w Ereborze, którym władał Dáin II Żelazna Stopa.

Za rządów Branda pojawiło się zagrożenie, Easterlingowie, sojusznicy Saurona, który wysłał poselstwa z groźbami do Dale.

Podczas Wojny o Pierścień siły Władcy Ciemności zaatakowały królestwo. W wyniku bitwy o Dale samo miasto zostało zajęte, lecz większość wojowników i mieszkańców schroniła się w Ereborze. Po upadku Saurona wraz z krasnoludami wyparli oni najeźdźców.

W Czwartej Erze Dale rozkwitało, ciesząc się opieką Zjednoczonego Królestwa Arnoru i Gondoru.

Mieszkańcy

Ludzie zamieszkujący Dale byli spokrewnieni z mieszkańcami Esgaroth, jak i zapewne z Nortami, do których bywali zaliczani. Po odnowieniu królestwa zaczęto określać ich mianem Bardanie, na pamiątkę Barda Łucznika.

Posługiwali się mową pokrewną językowi adûnaickiemu i podobną do westronu, jako zaś pisma używali uproszczonej odmiany cirthu. Potrafili również porozumiewać się z drozdami.

Lista władców

Girion

Postać wspominana w tekście Hobbita.

Władca Dale, ostatni przed napaścią Smauga. Niewiele wiadomo o jego rządach, w każdym razie wydaje się, iż do czasu przybycia bestii upływały one w spokoju i dostatku. Monarcha zginął w walce ze Smaugiem w 2770 roku, a królestwo przestało istnieć. Przeżyła jednak jego żona, która z ich dzieckiem (zapewne synem), uciekła do Esgaroth.

Girion jest jednym znanym z imienia władcą Dale z czasów przed napaścią smoka. Jego imię być może pochodzi z języka sindarin.

Własnością Giriona był słynny naszyjnik wykonany z pięciuset szmaragdów. Monarcha ofiarował go krasnoludom w zamian za wykonanie dla jego najstarszego syna kolczugi, niezwykle kosztownej i wytrzymałej. Bard Łucznik, po zabiciu Smauga i otrzymaniu należnej mu części bogactw smoka, podarował ten naszyjnik Thranduilowi, w podzięce za udzieloną pomoc.

Bard I Łucznik

Potomek Giriona, zabójca Smauga i odnowiciel Dale.

Bain

Postać wspominana w tekście Drużyny Pierścienia i w Dodatkach do Władcy Pierścieni.

Bain był synem Barda I. Po śmierci swego ojca w 2977 roku objął tron Dale. Panował do końca swego życia, przez trzydzieści lat, do 3007 roku. Praktycznie nic nie wiadomo o przebiegu jego rządów, zapewne upływały w spokoju. Jego następcą był Brand.

Brand

Postać wspominana przez bohaterów Władcy Pierścieni. Pewne informacje na jej temat znajdują się w Dodatkach do powieści.

Brand był synem Baina. Na tron wstąpił w 3007 roku. Panował przez dwanaście lat. Za jego rządów królestwo sięgnęło granicami daleko na wschód i południe od Esgaroth. Utrzymywał bardzo przyjazne kontakty z Dáinem II Żelazną Stopą.

Spokojne rządy zakończyły się wraz z Wojną o Pierścień. Brand, mimo obaw, nie ugiął się przed groźbami wysłanników Saurona, poszukujących wieści o Pierścieniu i pewnym hobbicie. Został więc zaatakowany przez jego sojuszników, Easterlingów. Razem z krasnoludami z Ereboru Brand stawił czoło napastnikom, lecz poległ w bitwie o Dale.

Jego synem i następcą był Bard II.

Bard II

Postać wspominana w Dodatkach do Władcy Pierścieni.

Bard był synem i następcą Branda. Z pewnością uczestniczył u boku swego ojca w bitwie o Dale, a następnie w obronie Samotnej Góry przed Easterlingami, sojusznikami Saurona. Wkrótce po upadku Władcy Ciemności, wraz z Thorinem III, przepędził najeźdźców.

Po tym zwycięstwie wysłał posłów na koronację Elessara. Przez całe swe panowanie zachowywał przyjaźń ze Zjednoczonym Królestwem Arnoru i Gondoru i znajdował się pod jego opieką.

Imię Bard zostało mu nadane na cześć jego pradziadka, pierwszego władcy odrodzonego Dale, Barda Łucznika.

Pokaż ten artykuł na Wikipedia.pl

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
Zasady zachowania poufności. O Wikipedii. Korzystasz z Wikipedii tylko na własną odpowiedzialność. Materiał pochodzący z Wikipedii został zmodyfikowany poprzez ograniczenie liczby przypisów. Wikipedia® is a registered tradmark of the Wikimedia Foundation.

Kategorie dla tego artykułu